Ruiny zamku z początku XIV wieku na skale w lesie koło Janowa, z fragmentami wałów i murów oraz Jaskinią Ostrężnicką.
Zamek Ostrężnik to ruiny średniowiecznej warowni na szczycie skały w lesie na wzgórzu (380 m n.p.m.), około 6 km od Janowa, na południe od drogi wojewódzkiej nr 793 Janów - Żarki. Z zamku zostały skała, fragmenty murów i wałów, a o jego dziejach wiadomo niewiele.
O zamku nie zachowały się niemal żadne wzmianki w kronikach. Według badań archeologicznych z lat 2000-2003, kierowanych przez Stanisława Kołodziejskiego, zamek wzniesiono na początku XIV wieku, prawdopodobnie z inicjatywy Jana Muskaty, biskupa i starosty krakowskiego.
Brak późniejszych warstw kulturowych pozwala przypuszczać, że zamek nie został ukończony albo użytkowano go bardzo krótko. Jedyna wzmianka pochodzi z rejestrów częstochowskich i mówi o ruderze wieży lub zamku w Ostrężniku. Nie wiadomo, kiedy i w jakich okolicznościach warownia uległa zniszczeniu.
Zachowane resztki wskazują na zamek górny i dolny, z dwoma podzamczami, otoczone głęboką fosą. Zamek górny miał regularne założenie o powierzchni około 1200 m². W północno-zachodniej części dziedzińca stał budynek mieszkalny na planie prostokąta, a od południa czworoboczna baszta wysunięta przed linię murów. Mury miały 144 m długości i około 2 m grubości.
Skała jest stroma i niedostępna od północy i zachodu, a łagodniejsza od południa i wschodu, gdzie rozwinęło się podzamcze o funkcji gospodarczej, o powierzchni około 2000 m². Niektóre źródła podają nawet około 7000 m².
Pozostała skała, na której stał zamek górny, oraz fragmenty wałów i murów niższe niż metr, prawdopodobnie resztki wieży obronnej, budynku mieszkalnego i wieży bramnej. Widać też ziemne wały wokół podzamcza, a cały teren porasta las.
W skale znajduje się Jaskinia Ostrężnicka z korytarzami o długości około 90 m, odwiedzana przez speleologów. To obiekt dla grotołazów, nie trasa turystyczna.
Według legend zamek zamieszkiwali rycerze-rozbójnicy, którzy przechowywali tu skarby z wypraw, a podziemny chodnik miał łączyć go z zamkiem w Olsztynie. Inne podanie wiąże zamek z powstaniem styczniowym: po bitwie pod Śmiertnym Dębem w lipcu 1863 roku powstańcy mieli ukryć tu dokumenty oddziału i kasę.
Skała leży w rezerwacie przyrody Ostrężnik. Tuż obok, około 100 m dalej, jest Schronisko Większe w Ostrężniku, a w odległości około 4,5 km Pustynia Siedlecka.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się