Zespół osiedla robotniczego „Kolonia Fabryczna”

Kolonia Fabryczna w Boruszowicach to zabytkowe osiedle robotnicze, które w latach 1895-1920 wyrosło obok fabryki prochu. Zespół obejmuje około 35 wolnostojących budynków mieszkalnych i gospodarczych na obszarze około pięciu hektarów, a w 2017 roku wpisano go do rejestru zabytków. Osiedle dało początek współczesnym Boruszowicom.

Fabryka i osiedle

Zakład Pulverfabrik Pniowitz, zbudowany w latach 1891-1894, produkował proch czarny i materiały wybuchowe. Osiedle dla urzędników i robotników powstało obok: w 1895 roku wzniesiono osiem budynków, kolejne w latach 1897-1899, 1904 i 1907, a główną zabudowę zrealizowano w latach 1910-1920. Zakład zamknięto w 1924 roku, a od 1929 do 1993 roku działała w tym miejscu papiernia.

Zabudowa

Układ osiedla jest zwarty, z geometryczną siatką ulic. Są tu ceglane familoki z dachami dwuspadowymi, domy bliźniacze, drewniane czworaki z gankami oraz domy willowe, z których jeden ma wieżyczkę. Mieszkania miały trzy izby i dużą kuchnię, a przy domach były ogródki. Dawne kasyno przy ulicy Składowej, z lukarnami i narożną wieżyczką, jest dziś filią biblioteki gminnej. Kaplicę Matki Boskiej Bolesnej urządzono około 1918 roku w budynku, który w 1899 roku wzniesiono jako salę taneczną.

W okolicy

Niedaleko leży ogród botaniczny w Brynku, a osiedle sąsiaduje z Tarnowskimi Górami.

Praktycznie

• Adres: ulice Armii Krajowej, Obrońców Pokoju i Składowa, Boruszowice, gmina Tworóg.
• To zamieszkane osiedle, więc zwiedza się je z ulicy, szanując prywatność mieszkańców.
• Od lat sześćdziesiątych XX wieku część budynków przebudowano, ale większość zespołu zachowała pierwotny charakter.