Dni Kina Niemego - Quo vadis?

„Najbardziej niezwykły film, jaki kiedykolwiek zrealizowano” - tak amerykański magazyn „The Billboard” zapowiadał premierę „Quo vadis?” w Stanach Zjednoczonych. Film Enrica Guazzoniego, zrealizowany w 1912 roku na podstawie powieści Henryka Sienkiewicza i wyprodukowany przez włoską wytwórnię Cines, stał się wydarzeniem międzynarodowym i na trwałe zmienił język kina.

„Quo vadis?” wyznaczyło nowe standardy filmowego widowiska. Guazzoni, reżyser, scenarzysta i doświadczony malarz, wykorzystał przestrzeń ekranu w sposób niespotykany wcześniej. Monumentalne scenografie stały się integralną częścią akcji, setki statystów poruszały się według precyzyjnie zaplanowanych układów choreograficznych, a gra światła i cienia, ujęcia sylwetkowe i zróżnicowane kąty kamery budowały głębię obrazu. Film ukształtował jeden z najważniejszych gatunków włoskiego kina, peplum, czyli widowisko osadzone w świecie starożytności, a jego rozwiązania stały się wzorem dla kolejnych pokoleń twórców.

Sukces otworzył włoskiej kinematografii drogę na światowe rynki. W ciągu kilku lat na ekrany trafiły kolejne wielkie produkcje, m.in. „Cajus Julius Caesar” i „Marcantonio e Cleopatra” w reżyserii Guazzoniego oraz „Gli ultimi giorni di Pompei” i „Cabiria”. Wszystkie powstały w latach 1913-1914 i należą dziś do najważniejszych dzieł kina niemego (Giovanni Lasi).

W 2026 roku „Quo vadis?” poddano restauracji w 4K w Cineteca di Bologna, w laboratorium L'Immagine Ritrovata, na podstawie oryginalnych kopii nitro 35 mm udostępnionych przez Eye Filmmuseum i CNC - Centre national du cinéma et de l'image animée. Materiały cyfrowe udostępniły też Cinémathèque suisse, BFI National Archive i Národní filmový archiv. Rekonstrukcja była możliwa dzięki kopii zachowanej w Eye Filmmuseum oraz badaniom Giovanniego Lasiego.

Prezentacja odbywa się w 180. rocznicę urodzin i 110. rocznicę śmierci Henryka Sienkiewicza. Wydarzenie towarzyszące powstaje we współpracy z L'Istituto Italiano di Cultura di Cracovia. Film będzie wyświetlany z muzyką na żywo Michele Sgangi, rzymskiego pianisty i kompozytora, absolwenta Konserwatorium Santa Cecilia i Uniwersytetu Sapienza. Tworzy on muzykę do teatru, filmu i kina niemego, a w 2020 roku założył Lumi Edizioni Musicali, której jest dyrektorem artystycznym. O kinie niemym mówi: „Nie staram się towarzyszyć obrazom, staram się z nimi dialogować, a czasem nawet im zaprzeczać. Tylko w ten sposób muzyka przestaje być komentarzem, a ponownie staje się językiem”.