Sztuka na Ekranie: Egon Schiele. Poza tabu (lektor)

„Egon Schiele. Poza tabu” to dokumentalny portret Egona Schielego (1890-1918), chłopaka z austro-węgierskiej prowincji, którego sztuka zdobi najważniejsze muzea świata. Oskarżany o szerzenie pornografii prowokator i prekursor ekspresjonizmu przedstawiał na płótnach śmierć i pożądanie splecione w miłosnym uścisku. Zmarł w wieku 28 lat, pozostawiając bogaty dorobek, który wywrócił estetyczne kanony. Film pokazuje go jako dziecko niespokojnej epoki, zwieńczonej I wojną światową i zarazą, który poprzez erotykę docierał do tego, co w nas najbardziej kruche, intymne i bezbronne.

Dokument opowiada o tym, co ukształtowało wewnętrzny świat artysty. Zwiedzamy dekadencki Wiedeń i skąpaną w secesji Pragę, z których Schiele uciekał na prowincję, trafiamy do Czeskiego Krumlova i austriackiego Neulengbach, gdzie gorszył mieszkańców. Poznajemy jego skomplikowane relacje z kobietami: fascynację siostrą Gerti, namiętny związek z muzą Valerie Neuzil i pełne dystansu małżeństwo z Edith Harms. Jedną z kluczowych bohaterek jest też matka, obojętna na talent syna. „Malowałem, żeby mnie dostrzeżono” - notował Schiele.

Schiele tworzył w czasach kwestionowania mieszczańskich norm, w cieniu upadającego imperium. Twórcy dokumentu podkreślają podobieństwa między nim a Franzem Kafką: obu zajmował związek seksu i śmierci, obaj żyli z przeczuciem katastrofy i radykalnie zmienili pejzaż malarstwa i literatury. Film prezentuje dzieła z największej na świecie kolekcji malarstwa Schielego w wiedeńskim Muzeum Leopoldów. Nagość nikogo już nie oburza, ale to, co obnaża Schiele, czyli bezbronność ciała wobec działania czasu, wciąż pozostaje potężnym tabu.

Informacje praktyczne: seans z lektorem w cyklu Sztuka na Ekranie, 13.11.2026 o 16:15, Kino Janosik w Żywcu.