Arboretum Park Gródek

Arboretum Park Gródek w Jaworznie to teren spacerowo-przyrodniczy w dawnych wyrobiskach dolomitu, z zatopionymi kamieniołomami o turkusowej wodzie, drewnianymi pomostami i punktami widokowymi na skalnych urwiskach. Mimo nazwy nie jest to arboretum w ścisłym, naukowym sensie, tylko park gminny.

Skąd wzięły się stawy i skały

Park zajmuje wyrobiska po eksploatacji dolomitu dawnej Cementowni „Szczakowa”, później Zakładów Dolomitowych „Szczakowa”. Według strony miasta wydobycie prowadzono od około 1880 do 1990 roku, a teren ma 58,54 ha. Po zaprzestaniu wydobycia w zbiorniku Gródek powstało centrum nurkowe. W 2012 roku teren przekształcono w park gminny, a obecna nazwa obowiązuje od 2019 roku.

Rekultywacja przebiegała w dużej mierze samoistnie. Powstała mozaika siedlisk: murawy ciepłolubne, łąki, siedliska naskalne, tereny podmokłe, zbiorniki wodne, bory i lasy grądowe. Wysokie urwiska po dawnej eksploatacji dały liczne punkty widokowe.

Co można zobaczyć

Największą sławę mają dwa zbiorniki o charakterystycznej turkusowej barwie wody: Wydra i Orka. Przez Wydrę prowadzi kręta drewniana ścieżka, z której ogląda się okolicę z perspektywy wody, i to właśnie ją fotografuje się najczęściej. Turyści porównują to miejsce do Malediwów. W parku są też ścieżki edukacyjne, bacówka z zagrodami do wypasu zwierząt oraz mniejsze oczka wodne nazwane Kot i Słoń.

Zbiornik Orka ma 18,5 m głębokości i zatopione dwie koparki oraz statek, dlatego jest cenionym akwenem dla nurków. Działa tam prywatna baza nurkowa. W nazewnictwie jest zamieszanie: ten sam zbiornik bywa nazywany Gródek, Orka lub Koparki.

Nazwa „arboretum”

Park nie ma oznaczonych kolekcji dendrologicznych i nie widnieje w rejestrach arboretów ani ogrodów botanicznych. Obecnie ma status parku gminnego. Wśród drzewostanu jest za to użytek ekologiczny Remiza Leśna Bucze, a w sąsiedztwie stacja badawcza Uniwersytetu Śląskiego. Parkiem zarządza Ośrodek Edukacji Ekologiczno-Geologicznej GEOsfera.

W okolicy

Około 100 m od parku leży Kamieniołom Gródek, a około 300 m dalej wytyczono przyrodniczą ścieżkę dydaktyczną w parku. Z centrum Jaworzna warto połączyć wizytę ze spacerem po Rynku Głównym, oddalonym o około 4 km.

Praktycznie

• Adres: ul. Jana III Sobieskiego, Jaworzno (dzielnica Pieczyska).
• Według strony miasta wstęp jest bezpłatny, a park czynny całą dobę przez cały rok.
• Psy można wprowadzać na smyczy, agresywne dodatkowo w kagańcu. W zbiornikach wodnych nie wolno się kąpać. Obowiązują też inne zakazy, ich lista jest na stronie miasta.
• Zdjęcia najlepiej robić z kładki przez Wydrę i z punktów widokowych na skałach. Pamiętaj, że park jest poprzemysłowy i ma strome urwiska.