Drapacz Chmur

Drapacz Chmur, czyli dawny gmach Urzędu Skarbowego, to modernistyczny wieżowiec przy ulicy Żwirki i Wigury 15 w katowickim Śródmieściu. Jest wpisany do rejestru zabytków, a w chwili ukończenia w 1934 roku należał, obok warszawskiego Prudentialu, do najwyższych budynków w Polsce.

Dlaczego uznaje się go za wzór funkcjonalizmu

Budynek zbudowano na szkielecie ze stali, nowatorskim jak na tamte czasy. Uchodzi za jeden z najciekawszych i najbardziej spektakularnych przykładów funkcjonalizmu w Polsce. Szkielet po zmontowaniu i pospawaniu obetonowano metodą torkretowania na siatce drucianej, a w całym gmachu wykonano stropy Kleina. Rejestr zabytków podaje materiał żelbetowy i styl modernistyczny.

Kto go zaprojektował i jak budowano

Projekt przygotowało biuro konstrukcyjne Wydziału Robót Publicznych Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego, a obliczenia wykonał prof. Stefan Bryła. Kierownikiem budowy był inż. Henryk Griffel. Prace ziemne ruszyły 14 maja 1930 roku, a całość ukończono w 1934 roku. Szkielet części czternastopiętrowej wykonały warsztaty w Hucie Królewskiej i Laurze, a części sześciopiętrowej huta w Nowym Bytomiu. Obie parcele należały do Skarbu Państwa, a najbliższy podkop górniczy znajdował się w odległości 800 metrów.

Gmach podzielono na dwie części: sześciopiętrową z urzędami przy numerze 17 i czternastopiętrową z mieszkaniami dla urzędników przy numerze 15. W części urzędowej działał dźwig okrężny, czyli paternoster, który kursował do 2021 roku. Wieżowiec pokazywał film „Budownictwo żelazno-szkieletowe”, którego premiera odbyła się 9 lipca 1931 roku w katowickim kinie Rialto.

Praktycznie

• Adres: ul. Żwirki i Wigury 15, Katowice-Śródmieście.
• Budynek służy do dziś jako gmach urzędowy i mieszkalny, więc oglądasz go z zewnątrz. Możliwość wejścia do środka sprawdź przed wizytą.
• Niedaleko stoi archikatedra Chrystusa Króla, a historia kina opisana jest w Kinoteatrze Rialto.