czwartek, 05 listopada 2026 Ogłoszenia Katalog firm PL / EN
Zabytki

Folwark Tiele-Wincklerów w Katowicach-Dąbrówce Małej

Żyzna 1, Katowice
O Folwark Tiele-Wincklerów w Katowicach-Dąbrówce Małej

Zabytkowy zespół dawnego folwarku Tiele-Wincklerów w Dąbrówce Małej, z dworem, budynkiem gospodarczym i aleją kasztanowców.

Zespół dworski przy ulicy Żyznej w Dąbrówce Małej to pozostałość folwarku rodziny Tiele-Wincklerów, zabytkowy kompleks z drugiej połowy XIX wieku. Należy do najstarszych zespołów zabudowy na terenie dzisiejszych Katowic: na wschodniej elewacji dawnego folwarku widnieje inskrypcja z rokiem 1853.

Z dziejów folwarku

Folwark z dworem istniał tu prawdopodobnie już w XV wieku, co sugerują badania archeologiczne, a wokół niego rozwijała się osada. Obecny kompleks wiąże się z przejęciem dóbr przez rodzinę Wincklerów, później Tiele-Wincklerów, od Mieroszewskich, którzy w 1824 roku kupili Dąbrówkę Małą od Kamieńskich. Folwark nie był rezydencją rodu, lecz siedzibą zarządcy ich majątku.

W czasach Polski Ludowej mieściły się tu garaże i magazyny, później Państwowe Gospodarstwo Rolne. Około 1965 roku, z powodu złego stanu technicznego, wyburzono dawną ceglaną wieżę wartowniczą na planie ośmioboku, w której wisiał dzwon wzywający do pracy. Kompleks wpisano do rejestru zabytków 30 grudnia 1994 roku. Dwór pozostał w rejestrze, ponieważ generalny konserwator zabytków nie zgodził się na jego wykreślenie, gdy miasto rozważało rozbiórkę.

Z czego składa się zespół

Do zespołu należą dwór, budynek gospodarczy, ogród i dwie aleje kasztanowców. Dwór jest parterowy, murowany z cegły, tynkowany, na planie prostokąta, z dwuspadowym dachem i wejściem pośrodku pięcioosiowej fasady. Dziś jest budynkiem mieszkalnym. Zabudowa gospodarcza powstała na planie litery E, to murowany z piaskowca obiekt o dwóch kondygnacjach z poddaszem, w którym działają dziś lokale usługowe. Jedna z alej składa się z 28 kasztanowców o obwodach pni sięgających 300 centymetrów, a wokół zabudowy zachowały się resztki dawnego parku.

W okolicy

Około 1,7 kilometra stąd działa Walcownia - Muzeum Hutnictwa Cynku, pokazująca przemysłowe dziedzictwo tej części Katowic.

Praktycznie

  • Adres: ulica Żyzna 1, Katowice-Dąbrówka Mała.
  • Dwór jest budynkiem mieszkalnym, więc zespół ogląda się z zewnątrz i z przyległych alei. W części budynków gospodarczych działają lokale usługowe.
Znajdź nas na mapie
Tagi
0.0
0 ocen
Zaloguj się, by ocenić.
Komentarze (0)

Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.

Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.

Zaloguj się