Muzeum Organów Śląskich

Muzeum Organów Śląskich to muzeum uniwersyteckie w podziemiach gmachu głównego Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach, od strony ulicy Wojewódzkiej. Zbiera instrumenty, ich części i dokumenty związane z organami Górnego Śląska.

Jak powstało muzeum

Muzeum powstało z wieloletniego gromadzenia elementów organów odnajdywanych podczas badań na Górnym Śląsku. Część zbiorów pokazano na wystawach towarzyszących konferencjom naukowym „Organy na Śląsku” w 1983 i 1994 roku. Placówkę powołał Senat uczelni 4 kwietnia 2002 roku, a organizacyjnie należy do Katedry Organów i Muzyki Kościelnej. Muzeum zajmuje pięć dużych pomieszczeń przystosowanych do ekspozycji, kolejne służą jako magazyny, dlatego pokazana jest tylko część zbiorów.

Co można tu zobaczyć

Na wystawie stoją organy z XVIII wieku i z początków XX wieku, pochodzące z kościołów na Górnym Śląsku, między innymi z Ćwiklic, Zawady Książęcej i Szombierek, oraz z innych części Polski. Do najcenniejszych eksponatów muzeum zalicza organy z kościoła w Przyszowej, zbudowane po 1750 roku przez nieznanego budowniczego, które od 1959 roku stały w katowickim kościele w Brynowie, a w 2004 roku po konserwacji trafiły do zbiorów akademii. Drugi eksponat to organy z kościoła św. Marcina w Ćwiklicach, zrekonstruowane z zachowanych części (Heinrich Dürschlag z Rybnika, około 1880 roku). Trzeci to stół gry organów bazyliki w Piekarach Śląskich, wykonany w 1927 roku przez firmę Klimosz i Dyrszlag z Rybnika.

Poza całymi instrumentami zobaczysz elementy organów: szafy, stoły gry, deski rejestrowe, klawiatury i miechy. Kolekcja obejmuje ponad sto piszczałek śląskich firm i organmistrzów, a także 35 fisharmonii oraz zdjęcia i dokumenty dawnych instrumentów i warsztatów.

Muzeum jako zaplecze badań

Zbiory służą też nauce. Katedra prowadzi przy muzeum warsztat i pracownię konserwatorską, pracownię naukową oraz archiwum, które w 2012 roku przekształcono w Archiwum Organologiczne, gromadzące dokumenty o historii organów śląskich. W planach muzeum jest też odtworzenie warsztatu organmistrzowskiego z dawnymi narzędziami.

Praktycznie

• Adres: podziemia gmachu głównego Akademii Muzycznej w Katowicach, wejście od strony ulicy Wojewódzkiej.
• Wstęp bezpłatny, wg strony akademii.
• Aktualne terminy zwiedzania podaje strona akademii. Grupy zorganizowane mogą umówić się na inny termin. Terminy zmieniają się w okresie wakacyjnym, więc sprawdź je przed wizytą.
• W pobliżu: Muzeum Historii Katowic (około 100 m), Teatr Śląski i Muzeum Śląskie (około kilometra).