Późnobarokowy pałac z 1796 roku w Tarnowskich Górach-Rybnej, od lat 80. XX wieku związany z muzyką, dziś instytucja kultury gminy.
Pałac w Rybnej to późnobarokowa rezydencja z 1796 roku, stojąca w dzielnicy Tarnowskich Gór. Dziś jest samorządową instytucją kultury gminy Tarnowskie Góry: odbywają się w nim koncerty muzyki poważnej, wystawy i spotkania z twórcami, a budynek prowadzi też działalność gastronomiczną i hotelową. Wcześniej był szkołą strzelecką, szpitalem wojskowym, blokiem mieszkań komunalnych i domem pracy twórczej muzyków.
Rybna na początku XVIII wieku przeszła w ręce rodu Warkoczów. Za czasów Antoniny Warkocz z Bujakowskich starsza rezydencja, wzniesiona jeszcze przez ród Blachów, pierwszych właścicieli wsi, została rozbudowana w stylu późnego baroku i uzyskała wygląd zbliżony do obecnego. Prace ukończono w 1796 roku, co potwierdza data na kartuszu w przyczółku fasady. W XIX wieku majątek zmieniał właścicieli, a ostatnimi byli von Koschützkich (po polsku Kosiccy), którzy wyjechali do Niemiec w 1922 roku, gdy Rybna znalazła się w Polsce.
Państwowy Fundusz Ziemi przekazał majątek spółce osadniczej, która parcelowała ziemię dworską. W 1934 roku pałac kupił Podokręg Śląski Związku Strzeleckiego i otworzył w nim szkołę strzelecką. Po wybuchu wojny Niemcy urządzili tu szpital wojskowy, a w styczniu 1945 roku szpital znów działał w pałacu. Po wojnie budynek zamieniono na mieszkania komunalne, a część pomieszczeń służyła jako magazyny i siedziba klubu. Długotrwała eksploatacja bez remontów doprowadziła do poważnej dewastacji.
W latach 1974-1980 Zakłady Mechaniczne „Zamet” ze Strzybnicy odbudowały pałac zgodnie z pierwowzorem i usunęły późniejsze przeróbki. W 1982 roku budynek przejęło Stowarzyszenie Polskich Artystów Muzyków, które założyło tu Dom Pracy Twórczej. Od tego czasu pałac związany jest z muzyką: cotygodniowe koncerty „Niedzielne Popołudnia” stały się tradycją trwającą do dziś. Na początku lat 90. powstało Regionalne Centrum Kultury, a w 2011 roku, po rewitalizacji elewacji i wnętrz, powołano obecną instytucję kultury.
To piętrowy, murowany z kamienia i otynkowany budynek na planie prostokąta z lekko zaokrąglonymi narożami. Nakrywa go wysoki mansardowy dach z lukarnami, cecha architektury późnobarokowej. Siedmioosiowa fasada od wschodu ma lekko wysunięty trójosiowy ryzalit z pilastrami, zwieńczony trójkątnym naczółkiem z rzeźbami dwóch lwów. W jego polu widnieje kartusz herbowy z datą 1796. Ten układ fasady reprezentuje już styl klasycystyczny. Portal wejściowy zamyka łuk koszowy, a okna piętra mają obramienia z motywem akantu i muszli.
Wewnątrz, na osi, jest sień ze sklepieniem kolebkowym i klatka schodowa, a na piętrze salon z pokojami po bokach. Od strony parku dobudowano w latach 2009-2010 balkon na czterech żeliwnych filarach i scenę letnią.
Pałac otacza park, dawniej w stylu angielskim, o cechach klasycystycznych: z osiowymi, prostoliniowymi ścieżkami. W zachodniej części zachował się szpaler dziewiętnastu dębów szypułkowych liczących około 200 lat, które są pomnikami przyrody, podobnie jak jeden kasztanowiec biały. Przed wejściem do pałacu zachowały się elementy dawnej fontanny.
Najbliżej, około półtora kilometra stąd, stoi kościół w Strzybnicy. Do centrum Tarnowskich Gór jest kilka kilometrów, a tam Muzeum w Tarnowskich Górach i Zabytkowa Kopalnia Srebra, w której zwiedza się podziemne wyrobiska.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się