Muzeum w Tarnowskich Górach

Muzeum w Tarnowskich Górach to samorządowa instytucja kultury, jedyne muzeum samorządowe w powiecie tarnogórskim. Jego zbiory liczą blisko 10 tys. eksponatów z działów historii, sztuki i etnografii, a działalność rozpoczęło w 1958 roku. Siedziba mieści się przy Rynku 1.

Kamienica Sedlaczka

Muzeum zajmuje piętro jednej z najstarszych kamienic przy rynku, zwanej Kamienicą Sedlaczka, na rogu Rynku i ulicy Gliwickiej. Budynek pochodzi prawdopodobnie z XVI wieku, ale przebudowywano go w kolejnych stuleciach. Pierwsze wzmianki o kamienicy pochodzą z 1670 roku. W 1805 roku jej właściciel sprzedał ją Johannowi Sedlaczkowi, który przeniósł tu winiarnię istniejącą od 1786 roku.

W środku zachowały się sklepienia piwnic, sieni i pomieszczeń na parterze, a na piętrze, gdzie są sale wystawowe, drewniane polichromowane stropy, kamienny portal i sklepienie ze stiukami. Podczas remontu w 1957 roku odkryto polichromowany strop prawdopodobnie z przełomu XVI i XVII wieku. Tradycja głosi, że w kamienicy gościli m.in. Jan III Sobieski, August II Mocny i August III.

Jak powstawało muzeum

Pomysł muzeum miejskiego pojawił się już w XIX wieku: w 1886 roku jeden z mieszkańców przekazał miastu kolekcję 32 monet. W 1938 roku komitet zbierał pamiątki z myślą o muzeum regionalnym, które miało też udostępniać zwiedzającym podziemia dawnych kopalń rud srebra i ołowiu, dziś znane jako Zabytkowa Kopalnia Srebra. Wojna przerwała te starania.

Pierwsza stała ekspozycja w trzech wyremontowanych salach otwarto w sierpniu 1958 roku i ten moment uznaje się za początek muzeum. Od 1990 roku jest ono samodzielną instytucją kultury.

Zbiory

Dział Historii, z ponad 2500 eksponatów, obejmuje m.in. narzędzia górnicze i wózek górniczy z kopalni Fryderyk z początku XIX wieku, mapy górnicze, pamiątki powstań i plebiscytu, pamiątki po Bractwie Strzeleckim założonym w 1780 roku, kolekcję masoniki z lożą „Silberfels” założoną w 1816 roku oraz starodruki i mapy Śląska.

Dział Sztuki gromadzi malarstwo zachodnioeuropejskie ze szkół flamandzkiej, holenderskiej i włoskiej z XVI wieku do początku XX wieku, wyroby cynowe, pamiątki po cechach i sobiesciana związane z Janem III Sobieskim. Dział Etnografii liczy 1440 eksponatów, m.in. górnośląskie stroje ludowe, meble z XIX wieku, narzędzia rolnicze i kroszonki.

Wystawy stałe i Dworzec Kultury

Wystawy stałe to „Sala renesansowa z galerią malarstwa zachodnioeuropejskiego”, „Z dziejów Tarnowskich Gór” oraz „Wiwat Jan III Sobieski”. Muzeum organizuje też cykle koncertów pod renesansowym stropem i coroczną Noc Muzeów.

W grudniu 2025 roku muzeum otworzyło oddział Dworzec Kultury na piętrze zabytkowego dworca kolejowego przy ulicy Częstochowskiej 1c, z galerią sztuki współczesnej i Tarnogórską Makietą Kolejową.

Praktycznie

• Adres: Rynek 1, Tarnowskie Góry. Rynek jest wyłączony z ruchu, najbliższe miejsca parkingowe są przy ulicy Gliwickiej, około 100 m od muzeum, a większy parking między ulicami Opolską i Jana III Sobieskiego, około 150 m.
• Aktualne dni i godziny otwarcia podaje strona muzeum. Dzień wstępu bezpłatnego to piątek.
• Dworzec kolejowy i autobusowy są około 800 m od muzeum.
• Ze względu na zabytkowy budynek dostępność dla osób z niepełnosprawnością ruchową jest mocno ograniczona, warto wcześniej skontaktować się z muzeum.

W najbliższym sąsiedztwie, około 200 m od muzeum, leży Plac Gwarków.

Obok jest także synagoga w Tarnowskich Górach.