Nieistniejąca synagoga w stylu mauretańskim z 1864 roku, spalona w 1939 roku; na jej miejscu stoi pomnik w kształcie kolumny.
Synagoga w Tarnowskich Górach nie istnieje: została spalona w 1939 roku, a jej ruiny usunięto w 1943 roku. Stała na obecnym placu targowym, przy skrzyżowaniu ulic Teofila Królika i Jana Szymały, a dziś to miejsce upamiętnia pomnik w kształcie kolumny.
Pomysł budowy nowej bożnicy pojawił się w latach 60. XIX wieku, gdy liczba członków tarnogórskiej gminy żydowskiej szybko rosła. W listopadzie 1862 roku władze rejencji opolskiej zezwoliły na budowę, a w sierpniu 1863 roku architekt Constantin von Koschützky ukończył projekt. Nową synagogę wzniesiono w miejscu starej bożnicy i uroczyście otwarto 1 września 1864 roku.
Murowana synagoga stała na planie prostokąta i miała styl mauretański. We wschodniej części znajdowała się główna sala modlitewna otoczona z trzech stron galeriami dla kobiet, a w zachodniej przedsionek. Fasada nawiązywała do synagogi przy Tempelgasse w Wiedniu: miała trójpodział, wyższą część środkową zwieńczoną kopułą i attyki grzebieniowe. Do ściany wschodniej przylegała niewielka apsyda, a boczne elewacje miały po osiem okien rozmieszczonych na dwóch kondygnacjach.
W 1939 roku synagogę spalili Niemcy. W 1943 roku usunięto jej ruiny, żeby poszerzyć ulicę, i po wojnie budynku nie odbudowano. Miejsce wyznaczają drzewa.
19 listopada 2006 roku odsłonięto tu pomnik w kształcie kolumny, ufundowany przez Tarnogórską Fundację Kultury i Sztuki w ramach projektu Tarnogórzanie dla pamięci, według projektu Artura Lubosa i Krzysztofa Mazika. Na pomniku widnieje gwiazda Dawida oraz cytat z Księgi Rodzaju (28,17) po polsku i hebrajsku, wykuty przez Rafała Trybusa. Przed obeliskiem w ziemię wmurowano tablicę z polskim tekstem. Według opisu wieczorami na ścianie jednej z kamienic przy placu pojawia się zarys dawnej synagogi, rzutowany specjalnym reflektorem.
W 2021 roku podczas remontu placu odkryto ceglane fundamenty synagogi i pozostałości kotłowni. Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków wstrzymał prace i nakazał badania archeologiczne. Znaleziono m.in. fragmenty lamp, klamki z zamkami, szkło, sztukaterię elewacyjną, dachówki i tabliczkę z nazwą ulicy Obergasse. Zachowały się też fragmenty fundamentów starszej synagogi z pierwszej połowy XIX wieku.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się