Podziemna trasa w dawnej Królewskiej Kopalni Fryderyk w Tarnowskich Górach, wpisana na listę UNESCO, z odcinkiem łodzią i skansenem maszyn parowych.
Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach to podziemna trasa turystyczna w dawnych wyrobiskach Królewskiej Kopalni Fryderyk. Od 2004 roku jest częścią pomnika historii Tarnowskie Góry, a od lipca 2017 roku wchodzi w skład wpisu na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO: "Kopalnia rud ołowiu, srebra i cynku wraz z systemem gospodarowania wodami podziemnymi w Tarnowskich Górach". Kopalnia jest też jedną z czterech gwiazd Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego i od 2014 roku punktem kotwicznym Europejskiego Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego.
Nazwa miasta pochodzi od staropolskiego słowa "gory", które oznaczało kopalnie lub szyby. Według pół legendarnej opowieści pierwszą bryłę kruszcu znalazł pod koniec XV wieku chłop o przezwisku Rybka z osady Tarnowice, dziś Stare Tarnowice. Za datę powstania miasta przyjmuje się rok 1526, gdy nadano tym terenom przywilej wolności górniczej.
W 1528 roku wydano ustawę górniczą "Ordunek Gorny", w której po raz pierwszy pojawia się nazwa Tarnowskie Góry. Napisano ją po polsku, czesku i niemiecku, a zawierała 72 artykuły regulujące pracę górników. W połowie XVI wieku miasto było jednym z największych ośrodków wydobycia ołowiu i srebra w tej części Europy. Według strony kopalni srebro trafiało nawet do Chin, gdzie służyło do bicia monet.
Po przejęciu Śląska przez Prusy państwo postanowiło odbudować górnictwo kruszcowe. Drążenie szybów w rejonie Bobrownik zaczęto w październiku 1783 roku. Pierwszy ołów i srebro znaleziono 16 lipca 1784 roku w szybie Rudolfina, na głębokości 18 m. Państwową kopalnię nazwano Fryderyk. Około 700 m od trasy leży Królewska Kopalnia Fryderyk.
Największym problemem była woda w wyrobiskach, dlatego sprowadzono maszynę parową systemu Newcomena, wykonaną w Walii. Ważyła ponad 30 ton i rozpoczęła pracę w styczniu 1788 roku jako pierwsza na Górnym Śląsku. Do miasta zaczęli przybywać goście z całej Europy, a ich wpisy trafiały do "Złotej Księgi" Tarnowskich Gór, zawierającej blisko 900 nazwisk. Wpisał się do niej także Józef Wybicki, 12 września 1804 roku. Kopalnia Fryderyk działała od 1784 do 1911 lub 1912 roku.
Dla zwiedzających udostępniono ją w 1976 roku. Szlak ma 1740 m, kształt trójkąta i biegnie na głębokości 40 m, łącząc trzy szyby: Anioł, Żmija i Szczęść Boże. Turyści oglądają przodki górnicze z XVIII i XIX wieku, dawne stanowiska pracy i narzędzia. Obok trasy leżą trzy komory o powierzchni od 500 do 2000 m², a prawie 300-metrowy odcinek pokonuje się łodzią. W podziemiach panuje stała temperatura 10 °C. W 2012 roku trasę udźwiękowiono odgłosami pracy gwarków, zawału, jadących wózków i robót strzałowych.
Zwiedzanie trwa około 2 godzin i odbywa się z przewodnikiem. Strona kopalni opisuje też wariant prowadzony po śląsku oraz osobną trasę w Sztolni Czarnego Pstrąga, z wejściem przy parkingu przy ul. Repeckiej. Tam spływ łodziami trwa około godziny, a minimalny wiek uczestnika to 4 lata.
W budynku nadszybia działa multimedialna wystawa o historii, geologii oraz technikach wydobycia i odwadniania. Można na niej zobaczyć dawne narzędzia, lampy, kubły do wydobywania urobku i górniczą przenośną toaletę. Tuż przy budynku stoi Skansen Maszyn Parowych z walcem drogowym, dźwigiem kolejowym, lokomobilą, parowozami, pompami i maszynami wyciągowymi. Wokół skansenu kursuje Mała Kolej Skansenowa na trasie długości 500 m.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się