Zamek na wzgórzu Grojec

Zamek na wzgórzu Grojec w Żywcu to ruiny średniowiecznego zamku na szczycie wzgórza o wysokości 612 m n.p.m., w widłach Soły i Koszarawy. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków jako ruiny.

Kto zbudował zamek na Grojcu

Na szczycie stała najpierw wczesnośredniowieczna warownia, której nie da się dokładnie datować, bo duży fragment terenu zniszczyła budowa telewizyjnej stacji przekaźnikowej po II wojnie światowej. Na początku XV wieku powstał tu zamek Bożywoja i Włodka Skrzyńskich herbu Łabędź, rycerzy rabusiów i lenników Księstwa Oświęcimskiego. Później należał do Komorowskich.

Jak zamek zniszczono

Komorowscy sprzyjali królowi Węgier Maciejowi Korwinowi, więc w drugiej połowie lat 70. XV wieku Kazimierz Jagiellończyk wysłał przeciw nim wojska. Według Jana Długosza w 1477 roku zdobyto trzy zamki: w Barwałdzie, Szaflarach i Żywcu. Dane archeologiczne wskazują, że zniszczono wtedy dwa obiekty w okolicy Żywca: zamek w mieście i zamek na Grojcu.

Co odkryli archeolodzy

Badania w 1937 i 1983 roku pokazały, że płaski szczyt otaczała sucha fosa i wał z gliny i dużych głazów piaskowca, na planie owalu o długości około 100 i szerokości około 40 metrów. Znaleziono najstarsze ślady osadnictwa z okresu łużyckiego, a także gwoździe, nóż, wędzidło, grot bełtu do kuszy i srebrny denar Władysława Jagiełły. Zbiory z wykopalisk z 1937 roku przechowywane w Muzeum Miejskim w Żywcu zaginęły podczas II wojny światowej.

Praktycznie

• Przez szczyt prowadzi żółty szlak z centrum Żywca przez Mały Grojec do Żywca-Zabłocia.
• To ruiny w terenie, bez udostępnionych wnętrz i bez zorganizowanego zwiedzania.