Zespół pałacowy w Rajczy

Zespół pałacowy w Rajczy to zabytkowa rezydencja z XIX wieku, złożona z pałacu z oficynami, budynku gospodarczego i parku. Całość jest wpisana do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego.

Kto budował pałac

Pierwszą rezydencję wzniosła około 1809 roku Agnieszka z Jordanów Siemońska, a Anastazy Siemoński przekształcił ją w dwór. W 1854 roku przeszła w ręce Teodora Primavesiego, a w 1894 roku kupił ją książę Eugeniusz Lubomirski dla syna Władysława. W latach 1895-1896 Władysław Lubomirski przebudował pałac w stylu neorenesansowym i nadał mu wygląd zbliżony do obecnego.

Szpital i sanatorium

W 1914 roku pałac kupił książę Karol Stefan Habsburg, a w 1916 roku przeznaczył go na sanatorium i szpital wojskowy. W 1940 roku niemieckie władze okupacyjne urządziły tu punkt zborny dla osób objętych Akcją Saybusch. Po wojnie w pałacu działał szpital okręgowy, od 1954 roku sanatorium przeciwgruźlicze, a od 1999 roku, po remoncie według projektu Edwarda Poskiera, mieści się tu zakład opiekuńczo-leczniczy dla przewlekle chorych.

Park pod wzgórzem Cząpel

Krajobrazowy park leży u podnóży i na stoku wzgórza Cząpel. Rosną w nim głównie świerki, buki, jesiony i klony, a wśród drzew jest sześć pomników przyrody, między innymi dwie sosny wejmutki, lipa drobnolistna i dąb szypułkowy.

Praktycznie

• Adres: ul. Ujsolska, Rajcza, powiat żywiecki.
• Budynek pełni funkcję zakładu leczniczego, więc o dostęp do wnętrz i parku trzeba zapytać na miejscu.
• W okolicy leżą Żywiecki Park Krajobrazowy i Muzeum Stara Chałupa w Milówce.