Muzeum w Gliwicach

Muzeum w Gliwicach to jedno z najstarszych muzeów na Górnym Śląsku, założone 22 marca 1905 roku jako Muzeum Górnośląskie. Dziś tworzy je pięć oddziałów rozrzuconych po mieście: Willa Caro, Zamek Piastowski, Oddział Odlewnictwa Artystycznego, Radiostacja Gliwice i Dom Pamięci Żydów Górnośląskich. Główna siedziba mieści się w Willi Caro przy ul. Dolnych Wałów 8a.

Jak powstało muzeum

Muzeum zorganizowała miejscowa inteligencja urzędnicza i techniczna. Głównym inicjatorem był radca i sędzia Artur Schiller, a w komitecie założycielskim zasiadł burmistrz Hermann Mentzel. Do 1933 roku placówka nazywała się Górnośląskie Muzeum w Gliwicach, a od 1934 roku jej siedzibą jest willa przemysłowca Oscara Caro. Według muzeum jest najstarsze w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym, a na Górnym Śląsku starsze są tylko muzea w Nysie i Opolu.

Po 1945 roku placówka stała się polską instytucją kultury. Jej pierwszym polskim dyrektorem został Mieczysław Gładysz.

Oddziały i co w nich zobaczyć

Każdy oddział zajmuje się innym tematem, więc muzeum zwiedza się często w kilku podejściach.

• Willa Caro: XIX-wieczna rezydencja, w której działa wystawa stała o dziewiętnastowiecznych wnętrzach mieszkalnych willi górnośląskich przemysłowców, a także wystawy czasowe i Czytelnia Sztuki, galeria sztuki współczesnej z naciskiem na fotografię.
• Zamek Piastowski: gotycka budowla sięgająca początkami XIV wieku, oddział muzeum od 1960 roku, z wystawą stałą Gliwice miasto wielu kultur.
• Radiostacja Gliwice: pomnik historii, z najwyższą drewnianą budowlą w Europie. Tu 31 sierpnia 1939 roku doszło do zaaranżowanej przez Niemców tak zwanej prowokacji gliwickiej, podczas której zginął Franz Honiok.
• Dom Pamięci Żydów Górnośląskich: oddział od 2012 roku, z wystawą stałą Żydzi na Górnym Śląsku, otwartą w 2018 roku. W 2020 roku znalazł się w finale konkursu Europejskie Muzeum Roku.
• Oddział Odlewnictwa Artystycznego: mieści się w dawnej maszynowni kopalni Gliwice i pokazuje interaktywną wystawę o odlewnictwie artystycznym i przemysłowych dziejach regionu, w tym o wyrobach Królewskiej Odlewni Żelaza.

Zbiory muzeum

Zbiory podzielono na działy: archeologii, etnografii, sztuki i rzemiosła artystycznego, historii oraz fotografii artystycznej. Dział etnografii ma zespół szklanych klisz i fotografii z początku XX wieku, które dokumentują życie codzienne. Dział sztuki obejmuje m.in. odlewnictwo artystyczne, ceramikę polską i zachodnioeuropejską oraz kolekcję polskiej biżuterii artystycznej. Dział historii gromadzi dokumenty pergaminowe, zabytki cechowe i górnicze, judaica i numizmaty. Muzeum prowadzi też zajęcia dla rodzin, szkół i przedszkoli oraz wydaje własne publikacje.

Praktycznie

• Adres siedziby: ul. Dolnych Wałów 8a, Gliwice, wejście do Willi Caro od strony ul. Studziennej.
• Godziny otwarcia w poszczególnych oddziałach są różne, a ceny biletów zależą od wystawy, dlatego sprawdź je przed wizytą na stronie muzeum.
• Strona muzeum informuje, że w soboty wystawy przygotowane na podstawie zbiorów muzeum można zwiedzać bez opłat.
• Rezerwacje zwiedzania grupowego, z przewodnikiem i lekcji: telefonicznie.
• W okolicy: Park im. Fryderyka Chopina i Palmiarnia Miejska, oba około 700 metrów od Willi Caro.