Renesansowo-barokowy pałac z XVII wieku w bastionowych fortyfikacjach, z parkiem uznanym za pomnik przyrody.
Zamek w Pilicy to pałac z początku XVII wieku, otoczony bastionowymi fortyfikacjami z XVII wieku. Leży w mieście Pilica na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej i jest wpisany do rejestru zabytków. Jego dzieje splatają się z rodami Padniewskich, Zbaraskich, Warszyckich i Sobieskich.
Pilicę w 1570 roku kupił biskup krakowski Filip Padniewski. Jego bratanek Wojciech Padniewski, kasztelan oświęcimski, tuż przed 1605 rokiem zaczął budować późnorenesansową rezydencję. Składała się z dwóch prostokątnych budynków połączonych murami, które tworzyły dziedziniec.
W 1613 roku majątek kupił kasztelan krakowski Jerzy Zbaraski. Około 1620 roku rozbudował rezydencję: nad dziedzińcem powstała trzynawowa sala na dwóch rzędach kolumn, a od ogrodu włoskiego dwukondygnacyjna loggia o 13 arkadach. Obiekt przybrał formę włoskiej willi.
Pierwsze fortyfikacje zbudował Zbaraski, o czym świadczy list z 1623 roku, który wymienia weneckiego inżyniera wojskowego Andreę dell'Aqua. Prace dokończył około 1645 roku Stanisław Warszycki. Umocnienia na planie prostokąta, o wymiarach zewnętrznych od 168 do 217 metrów, tworzy sześć bastionów połączonych wałem o wysokości od 10 do 16 metrów. Od zachodu i południa kopano fosę o szerokości około 20 metrów.
Na wałach zachowały się dwie sklepione kazamaty obok rawelinu oraz ślady nadszańca na bastionie zachodnim. Widoczny dziś ceglany płaszcz dodano około 1874-1894 roku. Zamek zajęli na krótko Szwedzi w 1655 roku, a Warszycki odzyskał go w lutym 1656 roku.
W 1731 roku zamek kupiła Maria z Wesslów Sobieska. Dobudowała od południa barokowy taras, który stoi do dziś, a dwa południowe bastiony i mur od strony miasta zburzyła, przez co fortyfikacje straciły znaczenie wojskowe. W 1734 roku gościł tu król August III Sas. W 1846 roku zawalił się dach pałacu.
Po 1874 roku warszawski przemysłowiec Leon Epstein nadał pałacowi neorenesansowy wygląd i zbudował dwie oranżerie oraz romantyczną bramę w wale. Od 1908 roku do 1945 zamek należał do rodziny Kazimierza Arkuszewskiego.
Pod murami zamku od końca 1942 do wiosny 1944 roku niemiecka żandarmeria rozstrzelała około 80 Polaków i około 70 Żydów. W 1945 roku pałac zajął szpital polowy Armii Czerwonej. Po wojnie mieściły się w nim dom dziecka, szkoła, a w latach 1957-1982 zakład poprawczy dla chłopców.
W 1989 roku zespół kupiła od Skarbu Państwa Barbara Piasecka Johnson, planując rezydencję i galerię malarstwa. Po roku remontu prace wstrzymano, gdy roszczenia zgłosili potomkowie Arkuszewskiego. Spór sądowy trwał do jej śmierci w 2013 roku.
Wokół pałacu rozciąga się park o powierzchni 10 hektarów, uznany za pomnik przyrody jako dzieło sztuki ogrodowej. Stoi w nim klasycystyczna studnia.
W Pilicy zobaczysz także synagogę i cmentarz żydowski. Do zamku w Smoleniu jest stąd około 3,7 km.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się