wtorek, 03 listopada 2026 Ogłoszenia Katalog firm PL / EN
Zabytki

Gmach Sejmu Śląskiego

Jagiellońska 25, Katowice
O Gmach Sejmu Śląskiego

Neoklasycystyczny gmach z lat 1924-1929, siedziba autonomicznego Sejmu Śląskiego, pomnik historii, dziś urzędy województwa.

Gmach Sejmu Śląskiego przy ulicy Jagiellońskiej 25 w Katowicach to największy pod względem kubatury budynek administracyjny wzniesiony w międzywojennej Polsce i pomnik historii. Został zbudowany w latach 1924-1929 jako siedziba Urzędu Wojewódzkiego i Sejmu Śląskiego, symbol autonomii województwa śląskiego. Dziś mieści Urząd Marszałkowski, Sejmik Województwa Śląskiego i Śląski Urząd Wojewódzki.

Historia budowy

Statut Organiczny nadał województwu śląskiemu autonomię w 1920 roku, a pierwsze posiedzenie Sejmu Śląskiego odbyło się 10 października 1922 roku. Po decyzji o budowie ogłoszono konkurs, do którego nadesłano 67 prac. Wygrał projekt krakowskich architektów Kazimierza Wyczyńskiego, Stefana Żeleńskiego i Piotra Jurkiewicza. Budowę rozpoczęto wiosną 1924 roku, a gmach poświęcono 5 maja 1929 roku z udziałem prezydenta Ignacego Mościckiego. Wykończeniowe roboty zakończyły się w pełni w 1932 roku. W budynku mieściło się też tymczasowo Muzeum Śląskie. W czasie okupacji niemieckiej gmach zajęły najważniejsze instytucje władz hitlerowskich na Górnym Śląsku.

Architektura zewnętrzna

Bryła jest zwarta i symetryczna, z czteroskrzydłowym korpusem i ryzalitami w narożach, które nadają jej formę przypominającą palazzo in fortezza. Gmach ma 92 metry szerokości i 106,5 metra długości, a jego wysokość to 31 metrów. Fasady rytmizują wielkie pilastry, których kapitele zdobią orły legionowe, a w ryzalitach herby górnośląskich miast, m.in. Katowic, Bielska, Rybnika, Cieszyna i Pszczyny. Styl jest neoklasycystyczny z dekoracjami nawiązującymi do art déco.

Wnętrza

Westybul z dwubiegową klatką schodową i kopułą zdobią herby miast oraz alegorie: Śląsk rolniczy, przemysłowy i powstańczy oraz Polonia Tronująca. Sala Sejmowa ma amfiteatralny układ, szklaną kopułę i miejsca dla radnych sejmiku oraz publiczności na galerii. Była pierwszą salą parlamentarną na ziemiach polskich i posłużyła za wzór przy rozbudowie gmachu Sejmu RP w Warszawie. Sala Marmurowa, przebudowana w czasie wojny w duchu monumentalnej architektury nazistowskiej, posłużyła za plan zdjęciowy serialu „Stawka większa niż życie”. W podziemiach mieści się skarbiec, w którym w okresie międzywojennym przechowywano tzw. Skarb Śląski, oraz schron z czasów wojny.

W okolicy

Do Archikatedry Chrystusa Króla jest około 400 metrów, a Muzeum Śląskie i Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego leżą w odległości około kilometra.

Praktycznie

  • Adres: ulica Jagiellońska 25, Katowice (wejście reprezentacyjne od placu Sejmu Śląskiego).
  • Gmach jest czynną siedzibą urzędów, dlatego o możliwości wejścia do środka trzeba dowiedzieć się wcześniej u jego zarządców.
Znajdź nas na mapie
Tagi
0.0
0 ocen
Zaloguj się, by ocenić.
Komentarze (0)

Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.

Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.

Zaloguj się