Atrakcje: Tychy

Co zobaczyć w Tychach: Tyskie Browarium, barokowy dwór myśliwski, modernistyczny kościół i aquapark. Prawie dwadzieścia miejsc, także na deszcz.

Tychy to miasto na południu aglomeracji, które ma dwa oblicza: dawne, związane z browarem książąt pszczyńskich i Jeziorem Paprocańskim, oraz nowe, planowane po II wojnie światowej jako miasto modernistyczne. Stąd mieszanka barokowego dworu, hutniczych budynków nad jeziorem, osiedlowej rzeźby i kościoła uznawanego za jeden z ważniejszych przykładów późnego modernizmu.

Co zobaczyć w Tychach w pierwszej kolejności?

Najlepiej zacząć od starej części Tychów: browaru i dworu, a potem pojechać nad Jezioro Paprocańskie. Dopiero po tym warto wybrać się na modernistyczne osiedla i do kościołów. Całość zajmie jeden dobry dzień, a część miejsc bez trudu zmieścisz w deszczowe popołudnie.

Tyskie Browarium to muzeum i centrum zwiedzania na terenie Tyskich Browarów Książęcych. Muzeum działa od 2004 roku, a browar - jak sam podaje - warzy piwo nieprzerwanie od 1629 roku. Mieści się przy ulicy Katowickiej 9, w odnowionym budynku dawnego kościoła ewangelickiego z 1902 roku. Wcześniej, do 2010 roku, placówka funkcjonowała jako Tyskie Muzeum Piwowarstwa.

Niedaleko, przy ulicy Katowickiej 2, stoi zespół pałacowo-parkowy: barokowy dwór, który w 1685 roku wzniesiono dla książąt pszczyńskich jako siedzibę łowiecką, a w XVIII wieku powiększono. Obok rozciąga się XIX-wieczny Park Browarniany. Zespół zapisano w rejestrze zabytków w 1983 roku. Park jest dostępny bez opłat, więc dobrze nadaje się na krótki spacer po zwiedzaniu browaru. O dziejach miasta czytaj w artykule o Tychach, mieście planowanym i browarze książęcym.

Nad Jeziorem Paprocańskim, przy ulicy Nad Jeziorem 44, zachował się zespół dawnej huty paprockiej. Hutę żelaza założył w 1703 roku baron Baltazar Erdmann Promnitz. Z dawnego zakładu zostały trzy budynki, most dojazdowy, tama i przejście nad nią, a dziś działa tu restauracja. Obok rośnie pomnik przyrody, Lipy na Paprocanach.

Jakie muzea i galerie w Tychach wybrać na deszcz?

Tychy mają sześć muzeów i galerii, więc deszczowa pogoda to tu dobry moment na zwiedzanie. Zebrano je razem na liście muzeów w Tychach, a ogólne zestawienie jest na stronie miejsc na deszcz w Tychach.

Muzeum Miejskie zajmuje się historią miasta i jego mieszkańców. Główna siedziba to Stary Magistrat przy placu Wolności 1, a oddział, Tyska Galeria Sportu, działa na drugim piętrze Stadionu Miejskiego przy ulicy Edukacji 7. Stała wystawa pokazuje sylwetki tyskich sportowców, głównie piłkarzy i hokeistów, a multimedialny komiks o piłce nożnej chętnie oglądają dzieci.

Galeria Obok działa w budynku Pasażu Kultury Andromeda, tuż obok Teatru Małego, na pierwszym piętrze. Zamiast stałej ekspozycji pokazuje zmieniające się wystawy, od malarstwa i rzeźby po tkaninę i fotografię. W programie są też warsztaty artystyczne i wieczory literackie.

Dla ciekawskich są dwie niewielkie kolekcje prywatne. Muzeum Miniaturowej Sztuki Profesjonalnej w parterze bloku wieżowego przy ulicy Żwakowskiej 8 składa się z dwóch maleńkich pomieszczeń, razem około 21,9 metra kwadratowego, i bywa nazywane jednym z najmniejszych muzeów na świecie. Muzeum Maszyn Biurowych ma ponad 550 eksponatów, w tym maszynę do pisania firmy Odell z 1882 roku.

Wieczorem możesz pójść do Teatru Małego przy ulicy ks. kard. Hlonda 1. Nie ma własnego zespołu, tylko zaprasza inne, a budynek z lat 1962-1965, projektu Wacława Jaciowa, jest przystosowany dla osób z niepełnosprawnościami.

Dokąd z dziećmi w Tychach?

Z dziećmi najłatwiej wybrać jedno z dwóch miejsc pod dachem. Wodny Park Tychy przy ulicy Sikorskiego 20 to aquapark otwarty 30 kwietnia 2018 roku, przy lasach Puszczy Pszczyńskiej. Ma 16 tysięcy metrów kwadratowych powierzchni, strefę rekreacyjną, symulator surfingu i sauny, a zasila go biogaz z tyskiej oczyszczalni ścieków.

Sala Zabaw Hip-Hop mieści się w centrum handlowym Gemini Park i jest przeznaczona dla dzieci do 12. roku życia. Na deszczowy dzień z młodszymi i starszymi dziećmi to wygodna opcja, bo rodzice zostają w tym samym budynku co sklepy. Są tu wulkan wspinaczkowy z tubową zjeżdżalnią i strefa dla maluchów.

Które kościoły w Tychach są najciekawsze?

W Tychach trzy kościoły mają status przystanku dla miłośników architektury, a kolejne dwa pokazują dzieje parafii. Pełną listę znajdziesz w sekcji kościołów i klasztorów w Tychach.

Kościół Ducha Świętego w Żwakowie, przy ulicy Myśliwskiej 43, to późnomodernistyczny kościół projektu Stanisława Niemczyka, zbudowany w latach 1978-1982, a w 2019 roku zapisany w rejestrze zabytków. Wnętrze zdobi polichromia Jerzego Nowosielskiego. Bywa zaliczany do najbardziej znanych polskich kościołów późnego modernizmu.

Kościół św. Marii Magdaleny przy ulicy Damrota 60 jest najstarszą świątynią w mieście. Późnobarokową budowlę wzniesiono w latach 1780-1782, a w 1906-1907 powiększono do planu krzyża łacińskiego. Nosi tytuł bazyliki mniejszej. Kościół św. Franciszka z Asyżu i św. Klary, zwany Małym Asyżem, zbudowano z dolomitu na planie krzyża franciszkańskiego. Kamień węgielny poświęcił 15 czerwca 1999 roku Jan Paweł II.

Wśród pozostałych jest ewangelicko-augsburski kościół Piotra i Pawła z lat 1987-1995, z wyposażeniem rzeźbiarza Czesława Dźwigaja, oraz kościół św. Jana Chrzciciela z 1958 roku, wzniesiony w pośpiechu przy pracy mieszkańców Żwakowa, zanim władze wydały pozwolenie.

Jak wygląda modernistyczne miasto Tychy?

Miasto planowane od 1950 roku ma własne symbole. Na Osiedlu A, w okolicy ulicy Andersa i placu św. Anny, znajdziesz Murarkę. Ta betonowa figura przodownicy pracy trzyma miniaturę budynku i kielnię, a autorem jest Stanisław Marcinów. Rzeźba należy do osiedla, które powstawało dla robotników.

Modernistyczny akcent ma też Cmentarz Komunalny Wartogłowiec, czynny, uważany za pierwszy i największy cmentarz komunalny w mieście. Wyróżnia go ogrodzenie z betonowych łupin z 1961 roku, zaprojektowane przez architekta Marka Dziekońskiego. Ponieważ nekropolia jest czynna, zwiedzanie ogranicza się do spokojnego obejrzenia ogrodzenia.

Najczęstsze pytania

Co zobaczyć w Tychach w jeden dzień?

Tyskie Browarium, zespół pałacowo-parkowy, zespół dawnej huty nad Jeziorem Paprocańskim i kościół Ducha Świętego. Kto ma dzieci, może dodać aquapark.

Co zwiedzić w Tychach, gdy pada deszcz?

Muzea: Tyskie Browarium, Muzeum Miejskie, Galerię Obok, Tyską Galerię Sportu i dwie niewielkie kolekcje prywatne. Pod dachem są też aquapark i sala zabaw.

Czy w Tychach jest coś bezpłatnego?

Wejdziesz bez opłaty do Parku Browarnianego przy zespole pałacowym, obejrzysz rzeźbę Murarka i ogrodzenie cmentarza Wartogłowiec. Wszystko zebrano w kategorii bezpłatnych miejsc w Tychach.

Jaka świątynia w Tychach jest najstarsza?

Najstarsza jest świątynia św. Marii Magdaleny, późnobarokowa, dziś bazylika mniejsza.

Gdzie sprawdzić wydarzenia w Tychach?

Wybór znajdziesz w kalendarzu wydarzeń w Tychach. Wystarczy wskazać dzień albo kategorię.