Atrakcje: Świerklaniec

Co zobaczyć w Świerklańcu: park Donnersmarcków, Pałac Kawalera, neogotycki kościół z mauzoleum i zbiornik Kozłowa Góra nad Brynicą.

Świerklaniec to dawna rezydencja rodu Henckel von Donnersmarck, nazywana Małym Wersalem. Dziś zostały po niej park, kilka budynków i romantyczne ruiny w lesie. To miejsce na całodzienny spacer, a przy okazji dobra lekcja o dziejach Górnego Śląska.

Co zostało z rezydencji Donnersmarcków w Świerklańcu?

Najważniejsze są park, Pałac Kawalera i kościół z mauzoleum. Wszystkie leżą w obrębie dawnego założenia parkowego w dolinie Brynicy, więc obejrzysz je podczas jednego spaceru.

Park pałacowy zajmuje ponad sto osiemdziesiąt hektarów i jest wpisany do rejestru zabytków. Pierwszy ogród przy zamku powstał prawdopodobnie w latach 1670-1680, a obecny krajobrazowy układ w XVIII wieku. Wśród stawów, alei i polan leży między innymi staw Junak. Pałac Kawalera przy ulicy Parkowej 30 to neobarokowy dom gościnny z czerwonej cegły, zbudowany w latach 1903-1906 według projektu Ernsta von Ihnego; należy do najlepiej zachowanych budynków dawnego zespołu. Historię całej rezydencji, od powstania po upadek, opowiada artykuł Pałac w Świerklańcu zwany Małym Wersalem: powstanie, upadek i brama, która wróciła.

Jakie kościoły są w Świerklańcu?

Dwa, o zupełnie różnym charakterze: pałacowy kościół Dobrego Pasterza z mauzoleum i parafialny kościół Chrystusa Króla. Pierwszy oglądaj w parku, drugi w centrum wsi.

Kościół Dobrego Pasterza przy ulicy Parkowej 38a powstał w latach 1896-1897 dla rodziny książęcej i ewangelickich mieszkańców, według projektu Juliusa Carla Raschdorffa, twórcy berlińskiej katedry. Połączone z nim krużgankiem mauzoleum Donnersmarcków stoi w północnej części parku, z dala od dawnych zabudowań pałacowych. Kościół Chrystusa Króla zbudowano w latach 1989-1994 w miejscu drewnianej świątyni z 1929 roku. Po starym kościele została dzwonnica. Podobne budowle zebrano w zestawie architektura w Świerklańcu.

Gdzie w Świerklańcu na spacer nad wodę i do lasu?

Nad wodę jedź na Kozłową Górę, płytki zbiornik zaporowy na Brynicy zbudowany w latach 1935-1939. Dziś służy głównie jako ujęcie wody dla aglomeracji górnośląskiej i jest ostoją ptaków. Zbiornik miał też znaczenie obronne, bo wodę planowano wykorzystać do zalania doliny.

W lesie, tuż przy granicy z Orzechem, stoją romantyczne ruiny: sztuczna budowla z XIX wieku, imitacja średniowiecznego zamku, z której została głównie wysoka baszta. Zbudował je Guido Henckel von Donnersmarck jako ozdobę, nie warownię. Zestaw miejsc dla wędrujących samotnie zobaczysz w zestawie solo w Świerklańcu, a kalendarz wydarzeń lokalnych na stronie wydarzenia w Świerklańcu.

Najczęstsze pytania

Dlaczego Świerklaniec nazywają Małym Wersalem?

Tak określano dawną rezydencję Donnersmarcków z pałacem i parkiem w dolinie Brynicy. Z całego zespołu zachowały się park, Pałac Kawalera, kościół z mauzoleum i budowle w lesie.

Czy do parku w Świerklańcu trzeba płacić?

Nie, wstęp do parku pałacowego jest bezpłatny.

Gdzie leży mauzoleum Donnersmarcków?

W północnej części parku, przy kościele Dobrego Pasterza przy ulicy Parkowej 38a. Oba obiekty łączy krużganek.

Co zobaczyć w Świerklańcu nad wodą?

Kozłową Górę, zbiornik na Brynicy, zwany też Jeziorem Świerklanieckim, z ptactwem i widokami.