Atrakcje: Dąbrowa Górnicza

Dąbrowa Górnicza atrakcje: bazyliki, podziemna Kopalnia Ćwiczebna, zbiorniki Pogoria i parki Zagłębia. Co zobaczyć w Dąbrowie Górniczej.

Dąbrowa Górnicza to miasto Zagłębia Dąbrowskiego, w którym rozrzucone dzielnice mają własne kościoły, kaplice i parki. Ta lista pomoże ułożyć wizytę wokół trzech tematów: przemysłowej historii, wody i zieleni oraz świątyń. Od sąsiednich miast Dąbrowę odróżniają duże jeziora poeksploatacyjne i huta, której nazwa wprowadza w błąd.

Co zobaczyć w Dąbrowie Górniczej w pierwszej kolejności?

Zacznij od Muzeum Miejskiego „Sztygarka” i podziemnej Kopalni Ćwiczebnej, potem odwiedź jedną z bazylik, a dzień zakończ nad zbiornikiem Pogoria. W mieście jest kilkadziesiąt miejsc wartych uwagi, w tym kilkanaście kościołów i kaplic. Pełny przegląd zebrano w zestawieniu atrakcji Dąbrowy Górniczej, a historię miasta od Koniecpolskiej Woli do praw miejskich opisuje artykuł o początkach Dąbrowy Górniczej.

Które miejsca w Dąbrowie pokazują przemysłową historię Zagłębia?

Najlepiej zobaczyć Muzeum Miejskie „Sztygarka”, Kopalnię Ćwiczebną i Park Hallera. Każde z tych miejsc dotyczy innej odsłony górnictwa i hutnictwa. Do tego dochodzą rewitalizowana fabryka i huta, którą ogląda się raczej z zewnątrz.

Muzeum Miejskie „Sztygarka” mieści się w dawnym budynku szkoły górniczej przy ulicy Legionów Polskich 69. Opowiada o przemyśle, życiu górników i rolników, geologii i podróżach. Do muzeum należy też Kopalnia Ćwiczebna, podziemna trasa wykuta w latach dwudziestych XX wieku, a dokładniej w 1927 roku, by uczyć przyszłych górników.

Park Hallera powstał na terenie dawnej kopalni Reden, którą stopniowo zasypano. Dziś jest miejskim terenem rekreacyjnym z halą sportową i parkiem wodnym. W centrum działa Fabryka Pełna Życia, rewitalizowany teren dawnej fabryki obrabiarek DEFUM z halą wydarzeń, jarmarkami i kinem plenerowym. Przy placu Wolności stoi Pałac Kultury Zagłębia, przykład socrealizmu wzniesiony w latach 1951-1958. Znajdziesz w nim scenę teatralną, kino studyjne i galerię, a budynek wpisano do rejestru zabytków.

Nazwa Huta Katowice bywa myląca, bo kombinat hutniczy leży w Dąbrowie Górniczej, a nie w Katowicach. Budowano go od 1972 roku, pierwszy spust surówki nastąpił w 1976 roku, a dziś działa tu oddział ArcelorMittal Poland. To czynny zakład przemysłowy, więc nie jest miejscem zwiedzania wnętrz.

Gdzie w Dąbrowie Górniczej pospacerować nad wodą i wśród zieleni?

Nad wodę jedź do zbiornika Pogoria II albo do większego jeziora Kuźnica Warężyńska, a po zieleń do parku Zielona. Wszystkie te miejsca są bezpłatne.

Zbiornik Pogoria II powstał w latach 1976-1978 w zalanej piaskowni. Leży w użytku ekologicznym i jest siedliskiem kolonii mew śmieszek, a dziś służy spacerom i wędkowaniu. Zbiornik Kuźnica Warężyńska, potocznie Pogoria IV, to sztuczne jezioro poeksploatacyjne, które w 2005 roku wypełniło wyrobisko dawnej piaskowni. Leży w Dąbrowie Górniczej i gminie Siewierz, a główna plaża jest od strony Wojkowic Kościelnych.

Park Zielona w dzielnicy Korzeniec zajmuje 67 hektarów na terenie dawnego lasu dębowego, a w 2018 roku przeszedł renowację. Wschodnią część zajmuje Uroczysko Zielona, użytek ekologiczny o powierzchni 17,5 hektara, ustanowiony w 2008 roku, ze ścieżką dydaktyczną z pięcioma przystankami. Dłuższy spacer umożliwia Szlak Metalurgów: znakowana na czarno trasa liczy 18,2 kilometra, mija Wzgórze Gołonoskie i kończy się w Sosnowcu. Przyrodnicze miejsca w mieście zbiera kategoria Przyroda w Dąbrowie Górniczej.

Które kościoły i kaplice w Dąbrowie Górniczej warto obejrzeć?

W mieście stoi szesnaście kościołów i kaplic, w tym dwie bazyliki. Najbardziej znane są neogotyckie świątynie w centrum i w Strzemieszycach Wielkich, a najstarsze obiekty to barokowy kościół w Gołonogu i drewniana kaplica w Ujejscu.

Bazylika Najświętszej Maryi Panny Anielskiej przy ulicy Królowej Jadwigi 12 to neogotycki kościół z lat 1898-1912 z trzema wieżami w fasadzie, sanktuarium Matki Bożej Anielskiej, z wieżą o wysokości 86 metrów. Bazylika Najświętszego Serca Pana Jezusa w Strzemieszycach Wielkich jest ceglaną budowlą z lat 1903-1910, sanktuarium od 2002 roku i bazyliką mniejszą od 2008. Kościół św. Antoniego na wapiennej Górce w Gołonogu, na wysokości 335 metrów, zbudowano w latach 1675-1678 i dziś jest sanktuarium św. Antoniego z Padwy.

W kilku dzielnicach stoją świątynie z początku XX wieku. Kościół Najświętszej Maryi Panny Częstochowskiej w Łęce to neoromańska budowla z lat 1897-1905. Kościół Zesłania Ducha Świętego w Ząbkowicach, neogotycki i trzynawowy, poświęcono w 1905 roku. Kościół w Łośniu wznoszono w latach 1890-1910, a konsekrowano w 1960 roku. Kościół św. Barbary przy ulicy Legionów Polskich 36 z 1882 roku zbudowali ewangelicy, a od 1945 roku służy katolikom.

Nowsze są kościół św. Józefa z lat 1938-1948, modernistyczny, z ażurową wieżą i witrażami Zofii Baudouin de Courtenay, kościół Chrystusa Króla, budowany od 1957 roku i poświęcony w 2001, oraz kościół św. Marii Magdaleny w Ząbkowicach, wznoszony od 1987 roku i konsekrowany w 2010. Na osiedlu Mydlice stoi kościół Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa, konsekrowany w 2005 roku, a w Błędowie kościół Trójcy Przenajświętszej z lat 1952-1960.

Małe kaplice tworzą osobny, wiejski szlak: kamienna kaplica Matki Boskiej Szkaplerznej z przełomu XVIII i XIX wieku, kamienna kaplica Matki Bożej Bolesnej w Błędowie z końca XIX wieku, ceglana kaplica w Trzebiesławicach z wyposażeniem z XVIII wieku, wpisana do rejestru zabytków w 1967 roku, oraz drewniana kaplica św. Katarzyny w Ujejscu, ufundowana w 1784 roku. Wszystkie obiekty sakralne zestawia kategoria Kościoły i klasztory w Dąbrowie Górniczej.

Pomniki, cmentarze i pałacyk: co jeszcze jest w centrum?

W centrum wokół placu Wolności stoją dwa pomniki o odmiennym charakterze, a w parku Śródmiejskim niewielki pałacyk. Cmentarze traktuj jako miejsca pamięci i zachowaj w nich ciszę.

Pomnik Bohaterom Czerwonych Sztandarów odsłonięto w 1970 roku według projektu Augustyna Dyrdy. W 1990 roku mieszkańcy obronili go przed wysadzeniem. Obok stoi ławeczka Jimiego Hendrixa, brązowa rzeźba z gitarą autorstwa Adama Szczepańskiego z 2012 roku. Pałacyk Dezona obok Parku Śródmiejskiego zbudowano przed 1883 rokiem dla żony dyrektora Towarzystwa Francusko-Włoskiego; w czasie wojny był siedzibą Gestapo, a jego elewację odnowiono w 2008 roku.

Cmentarz parafii św. Barbary założono w 1891 roku i spoczywają na nim zasłużeni dla miasta. Cmentarz żydowski przy ulicy Jaworowej z 1929 roku zajmuje około pół hektara; zachowały się na nim fragmenty nagrobków i pomnik z 1993 roku.

Co robić w Dąbrowie Górniczej z dziećmi i w deszczowy dzień?

Na deszcz i z dziećmi pasują sale zabaw, muzeum z podziemną trasą i Pałac Kultury Zagłębia.

Fikołki przy ulicy Sobieskiego 6 to sala zabaw w centrum handlowym Pogoria, z konstrukcją wielopoziomową, zjeżdżalniami i ścianką wspinaczkową. Pixelowo.pl przy ulicy Łącznej 26 to interaktywna sala gier ruchowych z podświetlaną podłogą. Pozostałe miejsca na deszcz zebrano w kategorii Na deszcz w Dąbrowie Górniczej.

Najczęstsze pytania

Co zobaczyć w Dąbrowie Górniczej w jeden dzień?

Muzeum Miejskie „Sztygarka” z Kopalnią Ćwiczebną, bazylikę przy ulicy Królowej Jadwigi i zbiornik Pogoria II. Jeśli zostaje czas, dodaj park Zielona.

Czy Huta Katowice leży w Katowicach?

Nie, kombinat hutniczy leży w Dąbrowie Górniczej. To czynny zakład przemysłowy, więc nie zwiedza się go jak muzeum.

Gdzie w Dąbrowie Górniczej jest plaża?

Główna plaża zbiornika Kuźnica Warężyńska znajduje się od strony Wojkowic Kościelnych. Jezioro leży w Dąbrowie Górniczej i gminie Siewierz.

Czy w Dąbrowie Górniczej jest coś na deszcz?

Tak, Muzeum Miejskie „Sztygarka” i Kopalnia Ćwiczebna, Pałac Kultury Zagłębia, a z dziećmi sale zabaw Fikołki i Pixelowo.

Które atrakcje Dąbrowy Górniczej są bezpłatne?

Parki, zbiorniki, cmentarze i pomniki oglądasz bez biletu. Muzeum i sale zabaw mają własne zasady wejścia.