Co zobaczyć w Wielowsi koło Gliwic: synagogę z XVIII wieku, cmentarz żydowski, ceglany dwór z 1748 roku i zabytkowy kościół parafialny.
Wielowieś leży w powiecie gliwickim. Cztery miejsca opowiadają o dawnym życiu wsi: o rodzie właścicieli, o gminie żydowskiej i o parafii, której historię zmieniały kolejne wyznania.
Jakie ślady dawnej gminy żydowskiej są w Wielowsi?
Synagoga przy ulicy Gminnej 27 powstała w latach 1763-1771 i uchodzi za najstarszą zachowaną na Górnym Śląsku. Dziś nie służy modlitwie, jest magazynem zbożowym wpisanym do rejestru zabytków. Cmentarz żydowski przy ulicy Szkolnej, około 1,3 km na południe od centrum, założono pod koniec XVII wieku. Zajmuje 0,3 ha, zachował około 200 nagrobków i cztery dęby, które są pomnikami przyrody. Zwiedzając, należy zachować powagę, jakiej wymaga miejsce pochówku.
Jakie inne zabytki zobaczyć w Wielowsi?
Dwór przy ulicy Głównej 1 wzniósł w 1748 roku hrabia Franciszek Karol de Verdugo. Ceglany budynek ma herby nad bramą i wozownię. Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny przy ulicy Kościelnej 1 zaczęto w XV wieku, w latach 1575-1629 należał do ewangelików, a dzisiejszy kształt dała przebudowa z lat 1934-1935.
Najczęstsze pytania
Czy synagogę w Wielowsi można zwiedzać?
Budynek nie jest muzeum: służy jako magazyn zbożowy, więc ogląda się go z zewnątrz, z ulicy Gminnej.
Ile nagrobków ma cmentarz żydowski w Wielowsi?
Około dwustu. Najstarszy zachowany to macewa Jonatana Blocha, założyciela gminy żydowskiej w Wielowsi.