Atrakcje: Żory

Co zobaczyć w Żorach? Średniowieczne mury miejskie, Muzeum Ognia, park Cegielnia i najstarszy kościół przy rynku - plan na spacer i dzień z dziećmi.

Żory otrzymały prawa miejskie w 1272 roku, i to właśnie średniowieczny układ miasta jest dziś głównym motywem zwiedzania. Do tego dochodzą dwa muzea, klasycystyczny pałac w Baranowicach, rodzinne atrakcje i ślady dawnej społeczności żydowskiej.

Co zobaczyć w Żorach w centrum miasta?

Zacznij od kościoła Filipa i Jakuba, najstarszej świątyni Żor. To gotycka trójnawowa hala przy rynku, w pobliżu dawnych murów, z wieżą o wysokości około 54 m. Bulla papieża Celestyna III z 1193 roku potwierdzała już wieś "z kościołem", a obecna budowla pochodzi z XIII wieku, choć rejestr zabytków podaje wiek XV.

Fragmenty murów obronnych zachowały się przy ulicach Ogrodowej i Męczenników Oświęcimskich. Ceglane, gotyckie mury z XIII i XIV wieku należą do najstarszych na Śląsku. W dawnych murach były dwie bramy, a po Bramie Krakowskiej został ceglany odpowiednik na rondzie: rzeźba przypomina nieistniejące obwarowanie, które spłonęło w XVI wieku. Podobne zabytki zebrano na stronach architektury w Żorach i zabytków w Żorach.

Które muzea w Żorach wybrać na deszcz?

Muzeum Ognia to multimedialna wystawa w budynku w kształcie płomienia, otwarta w 2014 roku. Temat nie jest przypadkowy: według muzeum miasto paliło się w latach 1522-1882 ponad trzydzieści razy. Muzeum Miejskie od 2014 roku działa w Willi Haeringa po remoncie i opowiada o dziejach Żor oraz regionu, a jego osobny dział dotyczy kultur Afryki Zachodniej. Inne pomysły na deszczowy dzień opisuje artykuł Na deszcz z dzieckiem: interaktywne muzea, sale zabaw i centra nauki oraz strona miejsc na deszcz w Żorach.

Dokąd w Żorach z dziećmi?

Park Cegielnia powstał w miejscu dawnej cegielni, której budynki rozebrano w 1993 roku. Przy ulicach Folwareckiej i Wodzisławskiej są plac zabaw, park linowy, miasteczko ruchu drogowego, skatepark, siłownia zewnętrzna, tor rolkowy i tężnia solankowa. Wstęp do parku jest bezpłatny.

Twinpigs to rodzinny park rozrywki w stylu Dzikiego Zachodu, przeznaczony głównie dla dzieci w wieku od trzech do dziesięciu lat. Są tu pokazy kowbojskie, koło wodne, autodrom, karuzele, kino 5D, mini zoo i przejażdżki na kucykach.

Jakie pałace, kościoły i ślady po dawnych gminach można zobaczyć w Żorach?

Pałac w Baranowicach stoi przy ulicy Zamkowej 97. Powstał w XVII wieku, w XIX wieku przebudował go Emil von Durant, a po latach w ruinie został gruntownie odnowiony. Otacza go park z kilkudziesięcioma dębami chronionymi jako pomniki przyrody. Modernistyczny kościół Zbawiciela przy ulicy Osińskiej to świątynia ewangelicka z lat 1929-1931, według projektu braci Huberta i Henryka Erasów z Wrocławia.

Synagoga przy ulicy Kościuszki 3 powstała w latach 1830-1835. W czasie II wojny światowej Niemcy doszczętnie ją zdewastowali, po wojnie przebudowano ją na kino, a w 2007 roku rozpoczął się gruntowny remont. Najstarszą nekropolią w mieście jest cmentarz żydowski z 1814 roku przy ulicy Cmentarnej. Zachowało się około stu trzydziestu nagrobków, a lapidarium urządzono w 2024 roku. To miejsce pamięci, otoczone murem. Losy podobnych cmentarzy opisuje artykuł Cmentarze żydowskie w Pszczynie, Żorach, Mikołowie, Rybniku i Raciborzu. Propozycje dla osób zwiedzających samotnie zebrano na stronie solo w Żorach, a wydarzenia w mieście w kalendarzu dla Żor.

Najczęstsze pytania

Co zobaczyć w Żorach w jeden dzień?

Zacznij od rynku i kościoła Filipa i Jakuba, potem obejdź fragmenty murów obronnych. Po południu możesz zajrzeć do Muzeum Ognia albo pojechać do parku Cegielnia.

Który kościół w Żorach jest najstarszy?

Najstarszy jest kościół świętych Apostołów Filipa i Jakuba przy rynku. To gotycka trójnawowa hala z wieżą o wysokości około 54 m.

Czy w Żorach są mury obronne?

Tak, zachowały się ich fragmenty przy ulicach Ogrodowej i Męczenników Oświęcimskich. To gotyckie mury z cegły z XIII i XIV wieku.

Dlaczego w Żorach powstało Muzeum Ognia?

Miasto wielokrotnie płonęło, bo zabudowa była ciasna. Według muzeum paliło się ponad trzydzieści razy w latach 1522-1882.