Atrakcje: Bieruń

Co zobaczyć w Bieruniu: trzy zabytkowe kościoły, w tym drewniany Walencinek, muzeum na Rynku i ślady dawnej gminy żydowskiej.

Bieruń dzieli się na Stary i Nowy, a zabytki leżą w obu częściach miasta. Najwięcej jest tu świątyń z różnych epok, więc to trasa dla miłośników architektury, ale też dla kogoś, kto chce w kilka godzin poznać historię lokalną i górniczą.

Które kościoły w Bieruniu zobaczyć najpierw?

Zacznij od drewnianego kościoła świętego Walentego przy ulicy Krakowskiej 3, a potem przejdź do ceglanej świątyni parafialnej w Starym Bieruniu. Oba obiekty dzieli niewielka odległość w obrębie tej samej ulicy, więc łatwo obejrzeć je podczas jednego spaceru.

Mieszkańcy nazywają drewnianą świątynię Walencinkiem. Stoi na cmentarzu, na wschodnim przedmieściu dawnego miasta, a od 2015 roku jest sanktuarium świętego Walentego. Należy do Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego, a po pożarach z lat 1971-1972 ją odbudowano. Kościół świętego Bartłomieja Apostoła jest czwartą budowlą w tym miejscu. Po pożarze miasta w 1845 roku dźwignięto go jako ceglaną świątynię, widoczną z ulicy Krakowskiej.

W Nowym Bieruniu zobaczysz kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa przy ulicy Warszawskiej 296. Zbudowano go w 1910 roku z cegły jako ewangelicki, a w 1922 roku przejęli go katolicy; od 2013 roku jest wpisany do rejestru zabytków. Zbiór takich miejsc znajdziesz też na stronach kościoły i klasztory w Bieruniu oraz architektura w Bieruniu.

Co w Bieruniu przypomina o dawnej gminie żydowskiej?

Dwa miejsca: dawna synagoga przy ulicy Oświęcimskiej 453 i cmentarz żydowski w Starym Bieruniu przy ulicy świętego Wita. Synagoga jest dziś remizą strażacką, a cmentarz jest nieczynny.

Synagoga powstała w XIX wieku jako dom modlitwy nurtu reformowanego. Po 1922 roku większość członków gminy wyjechała, a po wojnie budynek przebudowano, więc pierwotny wygląd w dużej mierze zniknął. Cmentarz zajmuje 0,21 hektara i zachowało się na nim ponad czterdzieści nagrobków, a najstarsze pochodzą z XVIII wieku. Inskrypcje są po niemiecku i po hebrajsku, a od 2021 roku obiekt wpisano do rejestru zabytków. Wejście na teren jest bezpłatne.

Co robić w Bieruniu w deszczowy dzień?

Najlepiej odwiedzić Muzeum Miejskie przy Rynku 14. Placówkę powołała rada miejska w 2018 roku, a jej zbiory dzielą się na zabytki historyczne, przedmioty etnograficzne, fotografie i dzieła sztuki.

Pierwsza wystawa pokazywała mieszkańców Bierunia na fotografiach księdza Mateusza Bieloka. Na zwiedzanie wystarczy godzina. O górniczej historii miasta opowiada artykuł Strajk pod ziemią w kopalni Piast w Bieruniu: dwa tygodnie i podziemna Wigilia. Dla osób zwiedzających samotnie przygotowano zestaw miejsc na wyprawę solo w Bieruniu.

Najczęstsze pytania

Jak wygląda trasa po zabytkach Bierunia?

W Starym Bieruniu zobaczysz kościół świętego Walentego, kościół świętego Bartłomieja, cmentarz żydowski i muzeum przy Rynku. W Nowym Bieruniu stoi kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa.

Czy w Bieruniu jest drewniany kościół?

Tak, to kościół świętego Walentego, zwany Walencinkiem. Leży na cmentarzu przy ulicy Krakowskiej i należy do Szlaku Architektury Drewnianej.

Gdzie w Bieruniu znajduje się synagoga?

Dawna synagoga stoi przy ulicy Oświęcimskiej 453 i od lat pięćdziesiątych XX wieku pełni funkcję remizy strażackiej. Oglądać można ją tylko z zewnątrz.

Co w Bieruniu zwiedzić, gdy pada?

Muzeum Miejskie przy Rynku 14. Oprócz niego dach nad głową dają kościoły, ale ich wnętrza zwiedza się poza czasem nabożeństw.