Cmentarze i pomniki w Cieszynie: trzy cmentarze żydowskie i chrześcijańskie, Nike cieszyńska i pomnik Mieszka I. Wstęp bezpłatny.
Siedem miejsc w Cieszynie pokazuje miasto przez pryzmat pamięci: od kirkutu z XVII wieku po pomniki z lat trzydziestych XX wieku. Część miejsc to czynne nekropolie, więc zwiedzanie wymaga ciszy i szacunku.
Które cmentarze w Cieszynie warto zobaczyć?
Najstarszy jest Stary Cmentarz Żydowski z 1647 roku, który ma ponad tysiąc pięćset macew na niespełna dwóch hektarach. Największy to Cmentarz Komunalny przy Katowickiej, a najspokojniejszy - czynny cmentarz ewangelicki na Górnym Przedmieściu. Do tego dochodzi Nowy Cmentarz Żydowski przy Hażlaskiej, nieczynny od 1974 roku.
Szerszy kontekst daje strona cmentarze i pomniki na Śląsku, a pozostałe miejsca miasta zebrano w przeglądzie Cieszyn.
Cmentarze żydowskie w Cieszynie
Stary Cmentarz Żydowski założył w 1647 roku kupiec Jakub Singer, który uzyskał książęcą zgodę na cmentarz rodzinny. Do 1785 roku grunt należał do rodziny Singerów, potem przeszedł na gminę żydowską. Dziś jest wpisany do rejestru zabytków i otoczony murowanym ogrodzeniem.
Nowy Cmentarz Żydowski przy ulicy Hażlaskiej otwarto 25 czerwca 1907 roku, gdy na starym kirkucie zabrakło miejsc. Dom przedpogrzebowy zaprojektował wiedeńczyk Jakob Gartner. Od 1974 roku nie odbywają się tam pochówki, a miejsce także figuruje w rejestrze zabytków.
Cmentarz Komunalny i cmentarz ewangelicki
Cmentarz Komunalny przy Katowickiej 34 uruchomiono w 1891 roku, gdy poprzedni cmentarz przy kościele św. Jerzego przestał wystarczać miastu. Ma 6,94 hektara i jest wpisany do rejestru zabytków. Wejście wyznacza ozdobna brama w stylu austriackiego baroku z kopułą, a na terenie są Grób Zasłużonych i kwatery wojenne.
Cmentarz ewangelicki przy ulicy Bielskiej założono w 1887 roku na skraju miasta. To czynna nekropolia luterańska, na której spoczywają zasłużeni dla Śląska Cieszyńskiego. Dawny cmentarz przykościelny, na którym chowano do 1939 roku, jest dziś parkiem.
Pomniki i rzeźby w Cieszynie
Pomnik Mieszka I to brązowy posąg założyciela linii Piastów cieszyńskich, dzieło Jana Raszki z 1931 roku. W tym samym miejscu stał wcześniej pomnik cesarza Franciszka Józefa I, rozebrany po 1918 roku.
Nike cieszyńska, oficjalnie Pomnik Ku Czci Legionistów Śląskich Poległych za Polskę, upamiętnia ochotników Legionu Śląskiego, zawiązanego w Cieszynie w 1914 roku. Kobieca postać ma ludowy strój cieszyński, dlatego mówi się o niej także Ślązaczka. Pomnik odsłonięto w 1934 roku, a odbudowano w 2008 roku.
Na Starym Targu stoi figura Madonny z Dzieciątkiem, kopia gotyckiej rzeźby z XIV wieku. Oryginał pokazuje dziś muzeum.
Jak połączyć pomniki i cmentarze z resztą miasta?
Po cmentarzach dobrze wejść do kościołów i klasztorów w Cieszynie, zabytków albo muzeów. Początek dziejów miasta opisuje artykuł o Wzgórzu Zamkowym.
Najczęstsze pytania
Który cmentarz w Cieszynie jest największy?
Największą nekropolią miasta jest Cmentarz Komunalny przy ulicy Katowickiej, o powierzchni 6,94 hektara.
Czy cmentarze żydowskie w Cieszynie są czynne?
Nie. Nowy Cmentarz Żydowski od 1974 roku nie służy do pochówków, a Stary Cmentarz Żydowski z 1647 roku zachował się jako zabytkowy teren z macewami.
Gdzie w Cieszynie stoi pomnik Mieszka I?
Pomnik Mieszka I stoi w centrum miasta w miejscu dawnego pomnika cesarza Franciszka Józefa I. Odsłonięto go w 1931 roku.
Czy w Cieszynie można zwiedzać cmentarze bezpłatnie?
Tak, wszystkie siedem miejsc ma bezpłatny wstęp. Na cmentarzach obowiązuje zachowanie właściwe miejscu pochówku.