Cmentarze i pomniki: Ligota-Panewniki

Cmentarze i pomniki w Ligocie-Panewnikach, dzielnicy Katowic: nekropolia przy ul. Panewnickiej, pomnik Obrońców Katowic i ławeczka Szabelskiego.

Pięć miejsc skupia się wokół franciszkańskiego klasztoru w katowickiej dzielnicy Ligota-Panewniki. Jest tu jedna nekropolia, dwa pomniki związane z zakonem i siostrami służebniczkami, pomnik poświęcony pamięci wydarzeń 1939 roku oraz ławeczka kompozytora. Wszystkie stoją w przestrzeni publicznej albo na terenie cmentarza.

Co znajduje się na cmentarzu przy ulicy Panewnickiej?

Cmentarz komunalny pod numerem 45 leży naprzeciwko bazyliki franciszkanów i jest z nią związany historią. Znajdują się tu kwatery zakonników.

Pierwsi bracia zostali pochowani na nowej nekropolii w 1911 roku, a uroczyste poświęcenie odbyło się 23 stycznia 1914 roku. Założycielem i fundatorem był Nepomucen Wielebski, naczelnik gminy. Zarządca opisuje go jako typowy dla regionu zabytkowy cmentarz, na którym współczesne pochówki wypadają głównie w rodzinnych grobach kilku pokoleń.

Na jego terenie ustawiono pomnik Obrońców Katowic. Napis na nim mówi o prochach powstańców śląskich oraz harcerek i harcerzy zamordowanych we wrześniu 1939 roku w lasach panewnickich, więzieniach i na ulicach miasta. Pochowano tu także obrońców Katowic, łącznie sto pięć osób. Ciała złożono początkowo potajemnie, a po wojnie ekshumowano. To miejsce wymaga zachowania ciszy.

Jakie pomniki stoją przy bazylice w Panewnikach?

Przy bazylice franciszkanów stoją pomnik Świętej Jadwigi Śląskiej na placu Klasztornym oraz pomnik Edmunda Bojanowskiego przy ulicy Panewnickiej 63.

Figurę Jadwigi odsłonięto 21 lipca 1912 roku. Wykonał ją z piaskowca Bruno Tschötschel, a cokół z fryzem arkadowym zaprojektował franciszkanin Meinard Wieczorek. Święta ma w jednej ręce model panewnickiej bazyliki, w drugiej figurkę Madonny z Dzieciątkiem, a na płaszczu i sznurze widać orły śląskie. Rzeźba przed klasztorem sióstr służebniczek ukazuje Bojanowskiego z trojgiem dzieci, z których jedno siedzi u jego stóp. Projektowała ją siostra Czesława Marek ze zgromadzenia. Obok wznosi się bazylika.

Kogo upamiętnia ławeczka na skwerze Szabelskiego?

Ławeczka Bolesława Szabelskiego przypomina kompozytora, który w latach 1945-1956 mieszkał w Ligocie przy ulicy Wileńskiej 21. Stoi na skwerze jego imienia, na skrzyżowaniu ulic Piotrowickiej i Panewnickiej.

Marmurowo-brązowa ławka z popiersiem odsłonięta w 2019 roku jest dziełem Bogumiła Burzyńskiego. Pomysł trafił w 2018 roku do budżetu obywatelskiego Katowic i został sfinansowany głosami mieszkańców. Skwer otrzymał imię kompozytora w 2010 roku. W dzielnicy są też kościoły i klasztory w Ligocie-Panewnikach, a szerszy przegląd regionu daje kategoria cmentarze i pomniki na Śląsku. Cały zestaw dzielnicy zebrano pod hasłem Ligota-Panewniki.

Najczęstsze pytania

Gdzie jest cmentarz w Ligocie-Panewnikach?

Przy ulicy Panewnickiej 45 w Katowicach, naprzeciwko franciszkańskiej bazyliki.

Kogo upamiętnia pomnik Obrońców Katowic?

Powstańców śląskich, harcerki i harcerzy zamordowanych w 1939 roku i pochowanych tu obrońców miasta.

Kiedy odsłonięto pomnik Świętej Jadwigi?

21 lipca 1912 roku. Figura stoi na placu Klasztornym, przy bazylice.

Kto sfinansował ławeczkę Szabelskiego?

Mieszkańcy Katowic, bo projekt wygrał w budżecie obywatelskim.