Atrakcje: Ligota-Panewniki

Co zobaczyć w Ligocie-Panewnikach: franciszkańska bazylika z kalwarią i szopką, kościoły, park Zadole i kameralne muzea w Katowicach.

Ligota-Panewniki to południowa dzielnica Katowic, znana głównie z zespołu klasztornego franciszkanów w Panewnikach. Oprócz niego są tu parki, plac z globusem, dom kultury w secesyjnej willi oraz cmentarz z pomnikami, więc to adres na spokojny spacer połączony z historią.

Co zobaczyć w Panewnikach w pierwszej kolejności?

Zacznij od bazyliki świętego Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny przy ulicy Panewnickiej 76. To neoromański kościół klasztorny franciszkanów z klinkierowej cegły, zbudowany w latach 1905-1908 i wpisany do rejestru zabytków. Od 1974 roku nosi tytuł bazyliki mniejszej, a jej budowla ma 76 metrów.

Przy bazylice działa park z Kalwarią Panewnicką, zespołem kaplic pasyjno-maryjnych na terenie około ośmiu hektarów. Za początek kalwarii przyjmuje się rok 1909. Na placu Klasztornym stoi pomnik Świętej Jadwigi Śląskiej, piaskowcowa figura z 1912 roku autorstwa Bruna Tschötschela, odsłonięta 21 lipca 1912 roku, z cokołem zaprojektowanym przez franciszkanina Meinarda Wieczorka.

Zimą do bazyliki przyciąga szopka w Panewnikach, ołtarzowa szopka bożonarodzeniowa budowana od 1908 roku, z około 120 figurami, uważana za największą w Europie szopkę tego typu. Obok klasztoru mieści się Muzeum Misyjne OO. Franciszkanów przy ulicy Związkowej 20, etnograficzna ekspozycja z około 200 eksponatami z Afryki, Ameryki Łacińskiej i Bliskiego Wschodu. Sala wystawowa została otwarta w 2003 roku, a eksponaty przywieźli misjonarze franciszkanie z Górnego Śląska.

Jakie kościoły i klasztory są w dzielnicy?

Poza bazyliką dzielnica ma kilka kościołów. Pełny wykaz zebrano w sekcji kościoły i klasztory w Ligocie-Panewnikach. Współczesny kościół Matki Bożej Różańcowej przy ulicy Zadole wzniesiono w latach 1985-1992, a w kolejnych latach uzupełniano go mozaikami, figurami i organami.

Najnowszy jest kościół świętego Antoniego z Padwy przy ulicy Panewnickiej, część zespołu klasztornego franciszkanów w Starych Panewnikach, zbudowana w latach 2019-2023 i poświęcona w czerwcu 2023 roku. Pod tą samą nazwą kryje się drugi adres: dawny kościół parafialny pod numerem 463, urządzony w 1958 roku w budynku po restauracji i od 2023 roku zastąpiony przez nowy. To zatem dwa różne budynki, a odwiedzający powinien szukać nowego pod numerem 451.

Siostry służebniczki mają tu swój dom prowincjalny przy ulicy Panewnickiej 63, z lat 30. XX wieku. To klasztor i dom rekolekcyjny z publiczną kaplicą, więc nie jest to miejsce przeznaczone do zwiedzania. Przed klasztorem stoi pomnik Edmunda Bojanowskiego, rzeźba przedstawiająca go w otoczeniu trojga dzieci.

Gdzie w Ligocie-Panewnikach spędzić czas na świeżym powietrzu i z dziećmi?

Największą zielenią dzielnicy jest Park Zadole, miejski teren rekreacyjny o powierzchni 7,76 ha na południu Ligoty. Ma tor deskorolkowy, amfiteatr, korty i tężnię solankową, a wstęp jest bezpłatny. Razem z Parkiem Kościuszki i Katowickim Parkiem Leśnym należy do większych terenów rekreacyjnych miasta, a oficjalnie nazywa się go Terenami Rekreacyjnymi Zadole.

W centrum Ligoty leży plac Miast Partnerskich, między ulicami Koszalińską, Słupską i Świdnicką, z podświetlanym granitowym globusem wskazującym kierunki do miast partnerskich Katowic, placem zabaw i wybiegiem dla psów. Mieszkańcy nazywają go placem centralnym Ligoty.

Na deszczowy dzień z dziećmi rodzice mają JUMPCITY Katowice przy ulicy Kościuszki 227, komercyjny park trampolin i rozrywki o powierzchni 3000 metrów kwadratowych z arenami do skakania, wspinaczką i strefą dla najmłodszych.

Jakie miejsca kultury są w dzielnicy?

Miejski Dom Kultury Ligota przy ulicy Franciszkańskiej 33 działa w secesyjnej willi z 1910 roku, zbudowanej dla dyrektora Ligockiej Fabryki Chemicznej. Ma bibliotekę i organizuje festiwale. Jeśli lubisz muzykę, sprawdź też ławeczkę Bolesława Szabelskiego przy skrzyżowaniu ulic Piotrowickiej i Panewnickiej, czyli ławkę pomnikową z popiersiem kompozytora, odsłoniętą w 2019 roku. Szabelski mieszkał w Ligocie w latach 1945-1956.

Jakie miejsca pamięci i cmentarze są w Ligocie-Panewnikach?

Przy ulicy Panewnickiej 45 znajduje się cmentarz komunalny z 1911 roku, naprzeciwko bazyliki, z kwaterami franciszkanów i zbiorową mogiłą obrońców Katowic z 1939 roku. Cmentarz jest związany z historią bazyliki i według zarządcy to typowy zabytkowy cmentarz śląski. Jest czynny, a bieżące pochówki odbywają się na nim niemal wyłącznie w grobach rodzinnych, więc obowiązuje tam spokój.

Na cmentarzu stoją dwa pomniki. Pomnik Obrońców Katowic upamiętnia powstańców śląskich, harcerki i harcerzy zamordowanych przez Niemców w 1939 roku oraz pochowanych tu obrońców miasta. Pomnik Ofiar Stalinizmu poświęcono żołnierzom i działaczom podziemia niepodległościowego z lat 1945-1956 oraz więźniom politycznym okresu stalinowskiego, zamordowanym i potajemnie pochowanym na Górnym Śląsku. Pełny wykaz znajdziesz w sekcji cmentarze i pomniki w Ligocie-Panewnikach.

Jak zaplanować wizytę w dzielnicy?

Najwięcej miejsc leży wzdłuż ulicy Panewnickiej: dom sióstr pod numerem 63, bazylika pod numerem 76, a naprzeciwko cmentarz. Tam spędzisz większość czasu. Park Zadole, kościół Matki Bożej Różańcowej i plac Miast Partnerskich leżą w Ligocie, więc łatwo je połączyć w drugi spacer. Wszystkie miejsca zebrano w dziale atrakcje w Ligocie-Panewnikach.

Najczęstsze pytania

Co zobaczyć w Ligocie-Panewnikach w jeden dzień?

Bazylikę z kalwarią, muzeum misyjne i cmentarz przy ulicy Panewnickiej, a po południu Park Zadole i plac Miast Partnerskich.

Gdzie jest szopka w Panewnikach?

Ołtarzowa szopka bożonarodzeniowa jest budowana co roku w bazylice franciszkanów przy ulicy Panewnickiej 76.

Czy w Ligocie-Panewnikach są miejsca dla dzieci?

Tak, to JUMPCITY Katowice z trampolinami, place zabaw w parku i na placu Miast Partnerskich oraz Park Zadole z amfiteatrem i torem deskorolkowym.

Za które miejsca w Ligocie-Panewnikach nie zapłacisz?

Za park Zadole, plac Miast Partnerskich, cmentarz i pomniki nie ma opłat.