Miejsca pamięci
kopalnia węgla z 1899 roku i miejsce pacyfikacji strajku w grudniu 1981 roku
Kościoły i klasztory
ceglany kościół z 1957 roku z organami firmy Marcussen z 1883 roku, sprowadzonymi z Hamburga
Kościoły i klasztory
kościół z lat 80. i 90. XX wieku z witrażami Wiktora Ostrzołka i obrazami Leopolda Kubicy
Kościoły i klasztory
poświęcona w 1945 roku świątynia z dawnej cegielni, w której modlą się dwa obrządki
Muzea
muzeum strojów ludowych i narzędzi zbieranych przez harcerzy od 1965 roku, w szkole na Nasypowej
Miejsca pamięci
muzeum pacyfikacji kopalni Wujek z 16 grudnia 1981 roku, w zabytkowym magazynie kopalni
Miejsca pamięci
głaz z orłem w Starej Ligocie, odsłonięty w 1922 roku i odtworzony w 1962 roku
Zabytki
osiedle Bruna Tauta z lat 1918-1920, 36 domów w dwóch rzędach, wpisane do rejestru zabytków
Co zobaczyć na Załęskiej Hałdzie i w Brynowie: kolonia Bruna Tauta, kościoły, muzeum harcerzy i miejsca związane z kopalnią Wujek. Przegląd dzielnicy Katowic.
Załęska Hałda-Brynów to dzielnica Katowic związana z kopalnią „Wujek”. Obok osiedla robotniczego i kilku kościołów leżą tu miejsca poświęcone pamięci wydarzeń z XX wieku, które opisujemy osobno i rzeczowo.
Na początek kolonia robotnicza kopalni Wujek, osiedle domów jednorodzinnych przy ulicach Przekopowej i Przodowników, i Harcerskie Muzeum Etnograficzne przy ulicy Nasypowej 16. Pierwsze pokazuje architekturę, drugie zbiory etnograficzne.
Kolonię zaprojektował w 1915 roku niemiecki architekt Bruno Taut, a zbudowano ją w latach 1918-1920 w północno-wschodniej części dzielnicy. Muzeum od 1965 roku prowadzą harcerze z IV Szczepu Harcerskiego im. Obrońców Katowic. W zbiorach, liczących ponad 750 eksponatów, są stroje ludowe i przedmioty codziennego użytku z Górnego Śląska, Beskidu, Orawy, Spisza i Kaszub.
W dzielnicy stoją trzy kościoły parafialne z różnych dekad XX wieku. Każdy ma inną historię: jeden zaadaptowano z cegielni, drugi zbudowano po wojnie według projektu Karola Gierlotki, trzeci w latach osiemdziesiątych dla nowego osiedla.
Kościół Świętych Cyryla i Metodego przy ulicy Bocheńskiego powstał w 1945 roku z adaptacji cegielni i służy zarówno parafii rzymskokatolickiej, jak i greckokatolickiej. Kościół Najświętszych Imion Jezusa i Maryi przy ulicy Przyklinga 12 poświęcono w 1957 roku, a jego organy z 1883 roku sprowadzono z Hamburga. Kościół Świętej Rodziny i św. Maksymiliana Kolbego przy ulicy Kossak-Szczuckiej zbudowano dla osiedla Rolna-Wodospady i konsekrowano w 1993 roku; ma witraże i rzeźby lokalnych artystów. Wszystkie trzy zebrano na stronie kościołów i klasztorów na Załęskiej Hałdzie i w Brynowie.
W dzielnicy znajdują się trzy miejsca związane z historią XX wieku: kopalnia „Wujek”, muzeum poświęcone wydarzeniom z grudnia 1981 roku oraz pomnik Powstańców Śląskich. Zebrano je na stronie miejsc pamięci na Załęskiej Hałdzie i w Brynowie.
Kopalnia Węgla Kamiennego „Wujek” działała od 1900 roku do końca listopada 2021 roku, najpierw jako „Oheim”, a pod dzisiejszą nazwą od 1922 roku. Tutaj 16 grudnia 1981 roku spacyfikowano strajk, a życie straciło dziewięciu górników. Tych dni dotyczy Muzeum Izba Pamięci Kopalni Wujek w dawnym magazynie odzieżowym przy ulicy Pola 38, które prowadzi Śląskie Centrum Wolności i Solidarności. Odrębną sprawą jest pomnik Powstańców Śląskich u zbiegu ulic Ligockiej i Hetmańskiej: głaz z orłem, który odsłonięto w 1922 roku, przebudowano w 1936 roku, a po wojnie odtworzono.
Kolonię robotniczą kopalni Wujek, Harcerskie Muzeum Etnograficzne i jeden lub dwa kościoły. Odwiedzając miejsca pamięci, zachowaj spokój i szacunek.
Niemiecki architekt Bruno Taut zaprojektował ją w 1915 roku. Domy zbudowano w latach 1918-1920.
Po wprowadzeniu stanu wojennego górnicy rozpoczęli strajk okupacyjny, a 16 grudnia 1981 roku doszło do pacyfikacji kopalni, w której zginęło dziewięciu górników.
Tak, to dzielnica Katowic. Pełny przegląd znajdziesz na stronie miejsc na Załęskiej Hałdzie i w Brynowie.
