Atrakcje w Janowie-Nikiszowcu to zabytkowe osiedle robotnicze, szyb kopalni Wieczorek, galerie i park nad stawami. Sprawdź, co zobaczyć w tej części Katowic.
Janów-Nikiszowiec to dzielnica Katowic, którą wyznacza górnicza historia: ceglane osiedle, szyby, cmentarz parafialny i pomniki ludzi związanych z kopalnią. Większość miejsc skupia się wokół Nikiszowca, więc zwiedzanie można zacząć od jednego placu i stamtąd iść dalej piechotą.
Co zobaczyć w Janowie-Nikiszowcu w pierwszej kolejności?
Najpierw Nikiszowiec, osiedle robotnicze z lat 1908-1919, zaprojektowane przez Georga i Emila Zillmannów i uznane za pomnik historii w 2011 roku. Zwarta zabudowa z czerwonej cegły skupia się wokół placu Wyzwolenia i neobarokowego kościoła, więc do obejrzenia wystarczy spacer po kilku ulicach.
Osiedle zbudował koncern Georg von Giesches Erben dla górników kopalni „Giesche”, od 1946 roku zwanej „Wieczorek”. Przy placu stoi kościół św. Anny z ceglaną fasadą i dwiema wieżami, poświęcony w 1927 roku; projektowali go ci sami berlińscy architekci co osiedle. Pośrodku Nikiszowca leży też skwer Emila i Georga Zillmannów, nazwany na cześć autorów projektu.
Gdzie w Janowie-Nikiszowcu poznać życie górników i sztukę?
O codzienności robotniczej rodziny opowiada Galeria Magiel przy ulicy Rymarskiej 4, oddział Muzeum Historii Katowic. Wystawy stałe pokazują, jak mieszkali i pracowali mieszkańcy osiedla, a osobna część dotyczy Grupy Janowskiej.
Poza osiedlem warto zobaczyć zespół szybu Pułaski przy ulicy Szopienickiej. Powstał w latach 1903-1911, ma czterdziestometrową stalową wieżę szybową i jest wpisany do rejestru zabytków. Z kopalnią Wieczorek związana jest też Galeria Szyb Wilson przy ulicy Oswobodzenia 1: prywatna galeria sztuki współczesnej w ceglanej cechowni i łaźni z 1915 roku, dawnym zapleczu szybu Wilson.
Gdzie odpocząć i jakie miejsca pamięci są w dzielnicy?
Na odpoczynek najlepiej nadaje się Park Bolina, miejski park o powierzchni 4,71 ha nad stawami Bolina i Bolina II, w sąsiedztwie Giszowca. Ma brukowane alejki, boiska, szachy, plac zabaw i krąg estradowy.
Wśród miejsc upamiętniających ludzi i wydarzenia stoi pomnik Powstańców Śląskich przy ulicy Zamkowej: obelisk z orłem, który zastąpił starszy pomnik z 1922 roku, zburzony w 1939 roku. Cmentarz przy ulicy Cmentarnej założono w 1910 roku razem z parafią św. Anny, a od 1928 roku stoi na nim pomnik poległych w powstaniach śląskich. To czynne miejsce pochówku, obok leży staw Janów. Niewielki pomnik Józefa Wieczorka przy ulicy Nałkowskiej upamiętnia górnika kopalni Giesche, który został politykiem; po odnowieniu w 2010 roku ma formę kolorowej dłoni.
Najczęstsze pytania
Co zobaczyć w Janowie-Nikiszowcu w pół dnia?
Nikiszowiec z kościołem św. Anny i skwerem Zillmannów, Galerię Magiel oraz zespół szybu Pułaski. Park Bolina wystarczy dodać na odpoczynek na koniec.
Które miejsca w Janowie-Nikiszowcu są na deszczowy dzień?
Galeria Magiel i Galeria Szyb Wilson to miejsca w budynkach. Kościół św. Anny można obejrzeć także w gorszą pogodę, bo jego bryła i fasada są wyraźne z zewnątrz.
Kto zaprojektował Nikiszowiec?
Osiedle zaprojektowali Georg i Emil Zillmannowie, berlińscy architekci. Ci sami autorzy projektowali kościół św. Anny i zespół szybu Pułaski.
Gdzie znaleźć więcej miejsc w tej dzielnicy?
Wszystkie miejsca w dzielnicy zebrano na stronie atrakcji w Janowie-Nikiszowcu.
Industria i technika
