Atrakcje: Załęże

Co zobaczyć w Załężu: neogotycki kościół świętego Józefa, ratusz dawnej gminy, kolonia familoków i Teatr Żelazny w Katowicach.

Załęże to zachodnia dzielnica Katowic, która do 1924 roku była osobną gminą. W XIX wieku wyrosły tu kopalnie i huta, a po nich została zabudowa robotnicza, ceglane kościoły i kilka niespodzianek, od teatru niezależnego po kopułę zboru zielonoświątkowego.

Co zobaczyć w Załężu w pierwszej kolejności?

Zacznij od ulicy Gliwickiej, wzdłuż której leży większość adresów. Kościół świętego Józefa pod numerem 76 to ceglana neogotycka świątynia z lat 1898-1900, zbudowana jako wotum po katastrofie w kopalni Kleofas w 1896 roku, w której zginęło ponad stu górników. Jego wysoka wieża góruje nad skrzyżowaniem.

Pod numerem 102 stoi ratusz dawnej gminy Załęże, neogotycki, ceglany, z 1897 roku, z zegarem w szczycie. Historię dzielnicy, jej kopalń Charlotte i Cleophas oraz huty Baildon opisuje artykuł o przemysłowym Załężu.

Jakie zabytki i miejsca przemysłowe warto obejrzeć?

Zabytki dzielnicy zebrano w sekcji zabytki w Załężu. Kolonia robotnicza kopalni Kleofas to osiedle familoków z lat 1890-1914 między ulicami Wiśniową i Bocheńskiego, częściowo według projektów Zillmannów.

Pałac w Załężu przy ulicy Gliwickiej 159, neoklasycystyczny, wzniesiony w latach 1886-1887, służył kiedyś dyrektorom spółki Giesche. Dziś działa w nim prywatny szpital, dlatego możesz go tylko obejrzeć z ulicy. Podobnie opuszczona Lokomotywownia Katowice przy ulicy Raciborskiej, z dwiema wachlarzowymi halami z 1900 roku, wpisana do rejestru zabytków w 2021 roku. To teren, na który nie wchodzi się bez zgody, więc wystarczy spojrzeć z ulicy.

Jakie kościoły i miejsca kultury są w dzielnicy?

Poza kościołem Józefa dzielnica ma ciekawe obiekty sakralne, opisane w sekcji kościoły i klasztory w Załężu. Zbór Kościoła Zielonoświątkowego Betania przy ulicy Gliwickiej 267 stoi na planie koła o średnicy blisko 40 m i ma kopułę, budowaną w latach 1989-1997. Kaplica Dobrego Łotra przy ulicy Gliwickiej 32 to neogotycka kaplica cmentarna z 1875 roku, dawniej starokatolicka, wpisana do rejestru zabytków.

Z kultury warto znać Teatr Żelazny, niezależny teatr repertuarowy założony w 2011 roku, który gra dla dorosłych i dla dzieci w hali na 139 miejsc przy ulicy Gliwickiej 148a. Na wieczór pod dachem sprawdzi się Gravitacja, centrum rozrywki z kręglami i bilardem w kompleksie Punkt 44. Przy ulicy Gliwickiej 107 stoi też niewielka brązowa figurka Cukerzołza z cyklu katowickich beboków.

Gdzie w Załężu odpocząć?

Park Załęski przy ulicy Gliwickiej 212 powstał na miejscu ogrodu jordanowskiego z 1938 roku i służy dziś głównie rodzinom: są boiska, plac zabaw, wodny plac zabaw i letni basen. Na krótką przerwę nadaje się plac księdza Józefa Londzina, potocznie zwany Gruszką, pozostałość dawnego parku przy pałacu, z siłownią plenerową i placem zabaw. Na cmentarzu przy ulicy Pośpiecha, założonym około 1898 roku, stoją nagrobki górników i tablice włoskich rodzin na murze.

Najczęstsze pytania

Co zobaczyć w Załężu w jeden dzień?

Kościół świętego Józefa, ratusz, kolonię Kleofas i Park Załęski. Większość miejsc leży przy ulicy Gliwickiej.

Gdzie w Załężu pójść z dziećmi?

Do Parku Załęskiego z placami zabaw i basenem oraz do Teatru Żelaznego, który gra także spektakle dla dzieci.

Czy można zwiedzić pałac w Załężu?

Nie, w pałacu działa dziś prywatny szpital. Zobaczysz go z zewnątrz.

Co robić w Załężu w deszczowy dzień?

Wybierz teatr albo Gravitację, w których wszystko dzieje się pod dachem.