Cmentarze i pomniki: Racibórz

Cmentarze i pomniki w Raciborzu: kolumna Matki Boskiej na Rynku, pomnik Matki Polki nad Odrą i nekropolie kilku wyznań. Zobacz, co obejrzeć.

W Raciborzu pomniki stoją w przestrzeni miejskiej: na Rynku, nad Odrą, w parku i na skraju lasu. Cmentarze to osobna, cichsza część trasy, bo trzy z nich są nieczynne, a jeden służy do dziś. Przed wyjściem sprawdź, który z nich Cię interesuje.

Jakie pomniki warto zobaczyć w centrum Raciborza?

W centrum warto obejrzeć pięć miejsc: późnobarokową kolumnę na Rynku, brązową Matkę Polkę przy Odrze, kapliczkę upamiętniającą ugodę z 1287 roku, pomnik poety Eichendorffa i wielki głaz na placu Wolności.

Kolumna Matki Boskiej z lat 1725-1727 to wotum dziękczynne za koniec zarazy, wykonane z piaskowca przez Johanna Melchiora Österreicha. Pomnik Matki Polki na placu Mostowym odsłonięto w 1973 roku. Rzeźba Jana Borowczaka ma 6,7 metra wysokości i składa się z trzydziestu odlanych elementów. Pomnik Zgody to murowana kapliczka słupowa niedaleko zamku, upamiętniająca ugodę księcia Henryka IV Probusa z biskupem Tomaszem II. O samym zamku opowiada tekst o kaplicy świętego Tomasza i legendzie kamiennej głowy.

Brązowy pomnik Josepha von Eichendorffa przy skrzyżowaniu Młyńskiej i Mickiewicza to kopia z 1994 roku, a pierwowzór odlany w 1909 roku przepadł pod koniec wojny. Z kolei głaz narzutowy na placu Wolności waży 42,5 tony, a status pomnika przyrody ma od 1960 roku. W Kotlinie Raciborskiej nie ma większego.

Co upamiętniają pomniki przy parku i w Brzeziu?

Przy parku od strony ulicy Opawskiej stoją ślady dwóch różnych epok: ocalałe balustrady po pomniku z 1926 roku i brązowa rzeźba z 1980 roku. W Brzeziu czeka replika pomnika poety, ustawiona na skraju lasu.

Z pomnika poległych w czasie I wojny światowej, zaprojektowanego przez Hansa Dammanna, przetrwały tylko boczne balustrady z ławami. Stały dawniej na terenie katolicko-ewangelickiego cmentarza, a dziś środkiem założenia biegnie ścieżka parkowa. Pomnik Arki Bożka to dzieło Augustyna Dyrdy z 1980 roku, od 2013 roku przy wejściu do parku. Upamiętnia działacza polonijnego i polityka z pierwszych lat po II wojnie światowej.

Pomnik Eichendorffa w Brzeziu odsłonięto w 2006 roku jako replikę pierwszego pomnika z 1907 roku, który jesienią 1945 roku zniszczyli miejscowi mieszkańcy. Nie pomyl go z kopią w centrum miasta.

Które cmentarze w Raciborzu są czynne, a które nieczynne?

Czynny jest tylko cmentarz Jeruzalem, największa nekropolia miasta. Pozostałe trzy cmentarze, ewangelicki, katolicki przy Kozielskiej i żydowski, nie służą już pochówkom, a część z nich jest zaniedbana. Zwiedzaj je w ciszy.

Cmentarz Jeruzalem w dzielnicy Nowe Zagrody poświęcono w 1894 roku. Ma zabytkowe nagrobki i kaplicę przy bramie. Cmentarz ewangelicki przy Starowiejskiej założono w 1920 roku, zamknięto w 1974 roku, a w środku stoją kaplica oraz pomnik żołnierzy z pierwszej wojny. Cmentarz katolicki przy Kozielskiej z 1856 roku jest dziś opuszczony, a jego nagrobki w dużej części zniszczone.

Cmentarz żydowski leży na Wilczej Górze, przy ulicach Głubczyckiej i Fojcika. Założono go w 1814 roku, zlikwidowano w 1973 roku, a dziś zostały tu stary drzewostan i fragmenty nagrobków. Historię cmentarzy żydowskich regionu opisuje artykuł o nekropoliach w Pszczynie, Żorach, Mikołowie, Rybniku i Raciborzu.

Po tej trasie warto sięgnąć po zabytki Raciborza, kościoły i klasztory oraz parki i przyrodę.

Najczęstsze pytania

Który pomnik w Raciborzu jest największy?

Najwyższy jest pomnik Matki Polki, który ma 6,7 metra i waży trzy tony. Największym głazem w okolicy jest natomiast bryła na placu Wolności, o masie 42,5 tony.

Czy w Raciborzu są dwa pomniki Eichendorffa?

Tak. Jedna replika stoi w centrum, na skrzyżowaniu Młyńskiej i Mickiewicza, a druga w Brzeziu, na skraju lasu. Obie powtarzają zniszczone lub zaginione oryginały.

Który cmentarz w Raciborzu jest czynny?

Czynny jest cmentarz Jeruzalem w Nowych Zagrodach, poświęcony w 1894 roku. Cmentarze przy Kozielskiej i Starowiejskiej oraz żydowski są nieczynne.

Gdzie w Raciborzu zobaczyć pomnik z czasów średniowiecza?

Pomnik Zgody upamiętnia ugodę z 1287 roku. Stoi w pobliżu zamku, przy ruchliwym skrzyżowaniu.