Zabytki
wielki piec z 1968 roku na terenie dawnej Friedenshütte w Nowym Bytomiu
Zabytki
gródek stożkowy z XIV wieku z fosą i podgrodziem, najstarszy zabytek Rudy Śląskiej
Zabytki
ruina zamku Rudzkich z XIV wieku, spalonego w 1945 roku i nigdy nieodbudowanego
Zabytki
ciężki schron z 1937 roku z drzwiami pancernymi i wystawą o wojnie, otwierany kilka razy w roku
Zabytki
zespół schronów z pancernymi kopułami należący do Obszaru Warownego Śląsk
Zabytki w Rudzie Śląskiej: wielki piec Huty Pokój, schrony Obszaru Warownego Śląsk, grodzisko w Kochłowicach i ruina Zamku Rudzkiego.
Pięć obiektów pokazuje trzy warstwy historii miasta: średniowieczne budowle obronne, przemysł Nowego Bytomia i przedwojenne fortyfikacje. Są to głównie zabytki do oglądania z zewnątrz, w terenie, a nie muzea z godzinami zwiedzania. Dla miłośników industrialnych i militarnych śladów to rozsądny zestaw na jedną wycieczkę.
Najważniejszy z nich to wielki piec Huty Pokój przy ulicy Piotra Niedurnego 79 w Nowym Bytomiu, zabytek techniki z 1968 roku.
Huta, niemiecka Friedenshütte, została założona w 1840 roku w Nowym Bytomiu, dzielnicy Rudy Śląskiej. W 1910 roku zatrudniała blisko trzy tysiące dziewięciuset osób, a produkowała surówkę, wlewki stalowe i wyroby walcowane. Wielki piec należy do wojewódzkich zabytków nieruchomych. Zakład wciąż wytwarza stal, dlatego jego teren jest zamknięty dla zwiedzających, a konstrukcję trzeba oglądać od strony ulicy. O walcarce i historii zakładu przeczytasz w tekście o Hucie Pokój i walcarce Sendzimira.
Zachowały się dwie pozostałości: grodzisko w Kochłowicach z początku XIV wieku i ruina Zamku Rudzkiego w dzielnicy Ruda.
Grodzisko to gródek stożkowy w widłach rzeki Kochłówki i najstarszy zabytek miasta. Zachowała się topografia terenu: fosa, stożek i podgrodzie. Na szczycie stała drewniana wieża mieszkalna z palisadą wokół. To obiekt do obejrzenia w terenie, a nie zamek w potocznym znaczeniu. Zamek Rudzki powstał prawdopodobnie pod koniec XIV wieku z inicjatywy rodu Rudzkich, który wzmiankowano jako właściciela w 1401 roku. Później przebudowano go na niewielki pałac, a spalono w 1945 roku. Dziś to kilka kamiennych fragmentów murów.
Do Obszaru Warownego Śląsk należą punkt oporu Wzgórze 319 i schron bojowy nr 75 w Kochłowicach.
Wzgórze 319 to zespół schronów rozrzuconych wzdłuż alei Rodziny Gürtlerów, które zamykały drogi wychodzące z Zabrza. Schrony miały pancerne kopuły i stanowiska dla dział oraz karabinów maszynowych. Poszczególne wpisywano do rejestru zabytków osobno. Schron numer 75 wzniesiono w 1937 roku jako część Grupy Warownej „Kłodnica”. Należy do ciężkich schronów klasy D, ma strop o grubości 1,4 metra, a dziś mieści ekspozycję o II wojnie światowej. Udostępnia się go okazjonalnie. Cały zestaw najwygodniej zacząć od Rudy Śląskiej, a szersze tło daje przegląd zabytków na Śląsku, industria i technika w Rudzie Śląskiej oraz muzea w Rudzie Śląskiej.
Nie swobodnie, bo zakład wciąż pracuje. Wielki piec widać od strony ulicy.
Grodzisko w Kochłowicach z początku XIV wieku, najstarszy zabytek miasta.
Schron nr 75 jest odnowiony i udostępniany okazjonalnie, z wystawą o II wojnie światowej.
Ruina, czyli kilka kamiennych fragmentów murów. Zamek spalono w 1945 roku.
