Zabytki: Częstochowa

Zabytki w Częstochowie bez Jasnej Góry: pałacyk Hantkego, kamienice przy Alejach i opuszczony Browar Kmicic z 1840 roku w samym centrum.

Pięć obiektów tworzy krótką trasę po mieście przemysłu i banków z przełomu XIX i XX wieku. Są tu kamienice z początku XX wieku, rezydencja właściciela huty i pozostałość po dużym browarze. Trasa jest dla osób, które chcą zobaczyć miejską architekturę, a nie szlak pielgrzymkowy.

Jakie zabytki w Częstochowie obejrzeć przy Alejach?

Przy głównej promenadzie miasta stoją dwie kamienice: Dom Frankego pod numerem 14 i kamienica Banku Polskiego pod numerem 34. Obie powstały w latach 1901-1904.

Dom Frankego to czterokondygnacyjny, eklektyczny budynek na rogu Alei Najświętszej Maryi Panny i ulicy Wilsona, wzniesiony dla Adolfa Frankego, dyrektora fabryki „Brass i synowie”. Wcześniej stał tam dworek z pierwszej połowy XIX wieku, a parterowa oficyna z 1865 roku zachowała się do dziś. Kamienica Banku Polskiego w II Alei ma styl renesansowo-secesyjny. Projekt przygotował Tadeusz Fijałkowski, budowla była dwukondygnacyjna, a elewację wykonano z cegły. Mieścił się w niej bank, a z jej historią wiążą się dwa głośne napady.

Co zobaczyć przy ulicy Piłsudskiego?

Pod numerem 5 stoi kamienica Banku Handlowego z lat 1904-1905, z neorenesansową fasadą i salą operacyjną z antresolą. Wpisano go do rejestru w 1989 roku.

Gmach zbudowano dla oddziału warszawskiego banku, który w Częstochowie działał od 1897 roku w mieście o szybko rosnącym przemyśle. Pierwszą siedzibę wynajmowano w kamienicy w Alejach, ale w 1902 roku zarząd zdecydował o własnym budynku. Fasada jest eklektyczna z przewagą cech neorenesansowych, co dobrze widać z chodnika. Od tego miejsca do Alei jest niedaleko, więc obie kamienice banków łatwo połączyć w jednym spacerze.

Gdzie szukać śladów przemysłu: Raków i Browar Kmicic?

Pamiątką po przemyśle są pałacyk Hantkego w Rakowie i Browar Kmicic przy ulicy Ogrodowej. Pierwszy pełni dziś funkcję domu kultury, drugi stoi pusty i służy dziś tylko do oglądania z ulicy.

Pałacyk powstał w latach 1900-1903 w stylu francuskiego neobaroku dla Bernarda Hantkego, właściciela pobliskiej huty „Częstochowa”. Zdobią go żeliwne schody, otacza dwuhektarowy park, a dziś mieści Miejski Dom Kultury. Browar Kmicic założył w 1840 roku niemiecki kolonista Lamprecht, a w 1899 roku kupił go warszawski przemysłowiec Karol Szwede. Zakład działał do końca 2004 roku, potem zabudowania popadały w ruinę. Nie wchodzi się do środka, a zabudowę można obejrzeć z zewnątrz, tuż przy katedrze i stacji kolejowej. Więcej o dawnej hucie opisuje tekst o Hucie Częstochowa.

Inne strony miasta: muzea w Częstochowie, klimatyczne miejsca i cała Częstochowa. Szersze zestawienie to zabytki na Śląsku.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do Browaru Kmicic?

Nie. Zabudowania są opuszczone od 2004 roku, więc nadają się wyłącznie do obejrzenia z ulicy.

Co mieści się dziś w pałacyku Hantkego?

Siedzibę ma tam Miejski Dom Kultury. Obiekt wpisano do rejestru zabytków, a przy nim jest park.

Gdzie jest kamienica Banku Handlowego?

Przy ulicy Piłsudskiego 5. Budynek z lat 1904-1905 ma neorenesansową fasadę.

Ile zabytków jest w tej kategorii?

Pięć: dwa związane z przemysłem i trzy kamienice bankowe lub mieszczańskie.