Cmentarze i pomniki: Częstochowa

Cmentarze i pomniki w Częstochowie: cmentarz Kule i św. Rocha, rozległy kirkut oraz ławeczki w Alei Najświętszej Maryi Panny. Co obejrzeć?

Poza Jasną Górą Częstochowa ma kilka nekropolii z zabytkowymi nagrobkami i kilkanaście pomników rozmieszczonych głównie w centrum. Cmentarze są miejscem spoczynku, więc zwiedza się je w ciszy. Ławeczki z brązu i pomniki da się obejrzeć jednym spacerem po alei.

Które cmentarze w Częstochowie warto zobaczyć?

Do najciekawszych należą cmentarz Kule z kaplicami grobowymi, cmentarz św. Rocha z barokowym kościółkiem, sąsiadujący z nim cmentarz ewangelicki i Cmentarz Rakowski na Błesznie. Wszystkie cztery są czynne.

Cmentarz Kule przy Cmentarnej 47 założono w 1882 roku na wzgórzu na północ od centrum. Zachowało się tu około tysiąca nagrobków sprzed 1939 roku, kaplice grobowe i kwatery wojenne. Cmentarz św. Rocha działa od 1641 roku i ma barokowy kościółek oraz kwatery powstańców i ofiar wojen. Tuż obok, pod tym samym adresem, leży cmentarz ewangelicko-augsburski otwarty w 1860 roku, z kwaterą żołnierzy z I wojny światowej.

Cmentarz Rakowski przy Palmowej 22 powstał w 1910 roku na stoku wzgórza Błeszno, w dzielnicy Wrzosowiak. Stoją tu przedwojenne nagrobki, kaplica pogrzebowa i mogiły zbiorowe z czasów II wojny światowej i okresu powojennego.

Co wiadomo o cmentarzu żydowskim w Częstochowie?

Cmentarz żydowski przy ulicy Złotej w Dąbiu należy do największych kirkutów w kraju, a jego powierzchnia to około ośmiu i pół hektara. Teren porasta las, a stoją na nim tysiące macew.

Cmentarz żydowski założyła gmina żydowska pod koniec XVIII wieku, prawdopodobnie w 1799 roku. W 1907 roku przebudowano go i ogrodzono. Na terenie znajdują się macewy i zbiorowe groby z 1943 roku, a cały cmentarz jest wpisany do rejestru zabytków. Leży obok terenów Huty Częstochowa, której dzieje opisuje artykuł o hucie od zakładów Hantkego do walcowni.

Gdzie w Częstochowie stoją pomniki i ławeczki?

Największe skupisko to Aleja Najświętszej Maryi Panny, gdzie w pobliżu siebie stoją cztery rzeźby: poetki, aktora, lekarza i pisarza. Dwa pomniki wojskowe i patriotyczne znajdziesz na placach w centrum.

Ławeczka Haliny Poświatowskiej z 2007 roku przedstawia poetkę na ławce z kotem u stóp, a ławeczka Marka Perepeczki z 2014 roku to dzieło Wojciecha Pondla. Tego samego rzeźbiarza jest ławeczka Władysława Biegańskiego, lekarza i społecznika, odsłonięta w 2008 roku. Przy czwartym liceum siedzi z książką Henryk Sienkiewicz, rzeźba Stefana Policińskiego z 1973 roku.

Na placu Biegańskiego stoi pomnik Józefa Piłsudskiego z 1997 roku, trzeci pomnik Marszałka na tym placu, autorstwa Stanisława Słoniny. Na placu Pamięci Narodowej odsłonięto w 1985 roku Pomnik Poległym w Obronie Ojczyzny: dwie granitowe kolumny i sto osiemdziesiąt pięć rzeźb.

Po cmentarzach i pomnikach sprawdź zabytki Częstochowy, muzea i kościoły i klasztory. Pomysły na dzień poza pielgrzymką podsuwa artykuł o muzeach i parkach wokół Jasnej Góry.

Najczęstsze pytania

Który cmentarz w Częstochowie jest najstarszy?

Najstarszy jest cmentarz św. Rocha, czynny od 1641 roku. Nie wiadomo na pewno, skąd się wziął: mógł służyć pielgrzymom albo ofiarom epidemii.

Gdzie w Częstochowie jest cmentarz żydowski?

Przy ulicy Złotej 245, w dzielnicy Dąbie, obok terenów Huty Częstochowa. Ma około 8,5 hektara i jest wpisany do rejestru zabytków.

Gdzie w Częstochowie znajdę ławeczki z brązu?

W Alei Najświętszej Maryi Panny stoją ławeczki Haliny Poświatowskiej, Marka Perepeczki i Władysława Biegańskiego oraz pomnik Henryka Sienkiewicza.

Czy do cmentarzy w Częstochowie wolno wchodzić?

Cmentarze Kule, św. Rocha, ewangelicki i Rakowski są czynne, więc dostępne dla odwiedzających. Obowiązuje na nich cisza i szacunek dla miejsc pochówku.