Solo w Jastrzębiu-Zdroju: Park Zdrojowy, drewniany Dom Zdrojowy, wystawa o węglu i stare kościoły to plan na samodzielny spacer po mieście.
Miasto zna się z górnictwa, lecz najpierw było kurortem, a pamiątki po tamtych czasach przetrwały w dzielnicy Zdrój. Kto zwiedza sam, może połączyć zieleń, architekturę i wystawę o górnictwie w jeden spokojny dzień. Inne propozycje dla zwiedzających w pojedynkę znajdziesz w dziale co robić samemu na Śląsku, a ogólny przegląd miasta daje strona Jastrzębia-Zdroju.
Co zobaczyć w dawnym uzdrowisku Jastrzębia-Zdroju?
Główną atrakcją osiedla Zdrój jest Park Zdrojowy, zajmujący 18 hektarów między ulicami 1 Maja i Witczaka. To największy park w mieście, założony w XIX wieku i wpisany do rejestru zabytków w 1993 roku. W parku stoi Dom Zdrojowy z 1862 roku, drewniany, w stylu szwajcarskim i o konstrukcji szkieletowej. Dziś działa w nim kawiarnia i instytucje kultury.
Obok parku leży zespół uzdrowiskowy, czyli budynki dawnego uzdrowiska, z których najstarsze pochodzą z lat 60. XIX wieku. Leczenie kuracjuszy skończyło się tu w 1994 roku, a gmachom przypisano inne role. Jednym z nich jest kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa, który w 1951 roku zajął budynek dziecięcego sanatorium z 1891 roku, czyli dawny Zakład Marii. Dzieje kurortu i późniejszych Porozumień Jastrzębskich opisuje artykuł o uzdrowisku i Porozumieniach, a podobne tematy zdrowotne w regionie wyjaśnia tekst o tężniach solankowych i pijalniach wód.
Gdzie w Jastrzębiu-Zdroju poznać historię węgla?
Carbonarium przy ulicy Towarowej 7 to wystawa „Niezwykła historia węgla”, pokazywana w dawnej łaźni Moszczenica. Wchodzi się z przewodnikiem. To miejsce dla każdego, kto chce zrozumieć, czym górnictwo było dla miasta, i dobre uzupełnienie spaceru po części uzdrowiskowej.
Które kościoły w Jastrzębiu-Zdroju mają najdłuższą historię?
Najstarszy jest kościół św. Barbary i św. Józefa. Zbudowano go z drewna w pierwszej połowie XVII wieku w Jedłowniku, a w latach 70. XX wieku przeniesiono na osiedle Przyjaźń. W dzielnicy Szeroka stoi najstarsza murowana świątynia, kościół Wszystkich Świętych z lat 1796-1801, w stylu barokowo-klasycystycznym, otoczony murem z czterema stacjami Drogi Krzyżowej. Z Jastrzębiem Górnym wiąże się sanktuarium Opatrzności Bożej, kościół poświęcony w 1825 roku, od 2012 roku z tytułem sanktuarium.
Nowsze budowle to kościół Matki Bożej Różańcowej w Moszczenicy, poświęcony w 1950 roku, ceglany kościół Niepokalanego Serca w Ruptawie z lat 1947-1949 oraz postmodernistyczny, ewangelicko-augsburski Kościół Jezusowy przy ulicy Cieszyńskiej 23, z lat 1988-1994, na 780 miejsc siedzących.
Jakie dwory i pałace leżą w Jastrzębiu-Zdroju?
W Bziu, przy ulicy Klubowej 2, stoi późnorenesansowy dwór obronny z około 1605 roku w parku i dziś służący jako przedszkole oraz ośrodek zdrowia. W Boryni znajdziesz klasycystyczny pałac z XVIII wieku, który pełni funkcję hotelu z restauracją i otacza go zabytkowy park z dębem liczącym ponad 300 lat.
Najczęstsze pytania
Jak duży jest Park Zdrojowy w Jastrzębiu-Zdroju?
Ma 18 hektarów, więc jest największy w mieście. Rejestr zabytków obejmuje go od 1993 roku.
Jaki jest najstarszy kościół w mieście?
Drewniany kościół św. Barbary i św. Józefa z XVII wieku, przeniesiony w latach 70. XX wieku na osiedle Przyjaźń.
Czy do Carbonarium wchodzi się z przewodnikiem?
Tak, wystawę zwiedza się z przewodnikiem. Adres to Towarowa 7, w dawnej łaźni.
Kiedy zakończyła się działalność uzdrowiskowa w mieście?
Zakończyła się w 1994 roku, po czym budynki przejęły inne zadania.