Zabytki: Żywiec

Zabytki w Żywcu: Nowy Zamek Habsburgów, Domek Chiński w parku, ratusz przy Rynku, willa Klementynka i ruiny zamku na wzgórzu Grojec.

Pięć obiektów obejmuje zarówno pałacowy zespół przy ulicy Zamkowej, jak i rynek, dworek przebudowany na willę oraz średniowieczne ruiny na wzgórzu nad miastem. Większość leży blisko siebie, w śródmieściu, więc tworzą spokojny spacer. Dla osób, które interesuje przeszłość Żywca, to dobry zestaw na pierwszy dzień w mieście.

Co zobaczyć przy żywieckim zamku?

Przy ulicy Zamkowej stoją Nowy Zamek, zwany pałacem Habsburgów, oraz w parku Domek Chiński. Oba mają adres Zamkowa 4.

Ceglany pałac w stylu klasycystycznym powstał w latach 1871-1885 dla arcyksięcia Albrechta według projektu Karola Pietschki. Po wybudowaniu rozbudowywano go kilka razy: w latach 1893-1895 dodano skrzydło z przeszklonym dachem, później pawilon z salą balową zwaną lustrzaną, a w 1911 roku ryzalit. Domek Chiński to ośmioboczna, dwukondygnacyjna altana z późnych lat XVIII wieku, ufundowana przez Wielopolskich. Ponad dachem widać ich herb Starykoń. Na parterze działa kawiarnia, a na piętrze galeria. Wpisano go do rejestru zabytków w 1987 roku. Więcej o dziejach rodu opowiada tekst o Habsburgach i Arcyksiążęcym Browarze.

Gdzie jest ratusz i co jeszcze zobaczyć w centrum Żywca?

Ratusz stoi w północnej pierzei Rynku pod numerem 2, a willa Klementynka przy ulicy Paderewskiego 10 w śródmieściu.

Ratusz jest czterokondygnacyjny, ceglany i eklektyczny, z końca XIX wieku, a jego rodowód sięga kamienicy rodziny Kantorowskich z około 1620 roku. Dziś mieści Urząd Miasta, więc to budynek do oglądania z zewnątrz. Tuż obok stoi konkatedra Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, więc oba obiekty łatwo obejrzeć w jednym spacerze po Rynku. Klementynka to dawny dwór z 1720 roku, który w 1887 roku zamieniono w willę. Miał cechy obronne: piwnice o ścianach grubości dwóch i pół metra i okienka strzelnicze. Otacza go park z czterdziestometrową topolą białą.

Czy są w Żywcu średniowieczne ruiny?

Tak, zamek na wzgórzu Grojec to ruiny na szczycie o wysokości 612 m n.p.m., w widłach Soły i Koszarawy.

Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków jako ruiny. Na szczycie stała najpierw wczesnośredniowieczna warownia, a na początku XV wieku zamek rycerzy Skrzyńskich herbu Łabędź, zniszczony w 1477 roku. Duży fragment terenu zniszczyła po II wojnie światowej budowa telewizyjnej stacji przekaźnikowej, więc dokładne datowanie jest niemożliwe. Pozostałe miejsca miasta zebrano na stronie Żywiec, na przykład parki i przyroda w Żywcu oraz muzea w Żywcu, a szerszy przegląd to zabytki na Śląsku.

Najczęstsze pytania

Gdzie jest Nowy Zamek w Żywcu?

Przy ulicy Zamkowej, obok parku. Dojdziesz stamtąd do Domku Chińskiego.

Co mieści się w Domku Chińskim?

Na parterze działa kawiarnia, a na piętrze galeria.

Czy można wejść do ratusza?

To siedziba Urzędu Miasta, więc budynek najlepiej oglądać z zewnątrz, z Rynku.

Jak wysoko leży zamek na Grojcu?

Na wzgórzu o wysokości 612 m n.p.m. Zamek jest dziś ruiną.