Cmentarze i pomniki: Bielsko-Biała

Cmentarze i pomniki w Bielsku-Białej: nekropolie ewangelickie, żydowska i katolicka oraz pomnik Marcina Lutra, Bolka i Lolka i Syrenka.

Bielsko-Biała ma kilka zabytkowych cmentarzy, bo mieszkały tu obok siebie wspólnoty katolicka, ewangelicka i żydowska. Pomniki w przestrzeni miasta pokazują inne oblicze: od reformatora Lutra po bohaterów bajki.

Które cmentarze w Bielsku-Białej mają znaczenie historyczne?

Najstarsze są cmentarze ewangelickie, a obok nich funkcjonują katolicka, żydowska i komunalna nekropolia. Każda opowiada o innej grupie mieszkańców.

Stary Cmentarz Ewangelicki założono w 1833 roku na Bielskim Syjonie, przy ulicy Frycza-Modrzewskiego. Jest nieczynny, ma neogotycką bramę i Aleję Zasłużonych. Cmentarz ewangelicki przy ulicy Piłsudskiego poświęcono w 1783 roku, nadal służy pochówkom, a spoczywają na nim przemysłowcy, burmistrzowie i malarz Peter Michal Bohúň. Z kolei Nowy Cmentarz Ewangelicki przy ulicy Listopadowej z 1911 roku zaprojektował wiedeński architekt Hans Mayr; nadal działa i ma status zabytku.

Cmentarz żydowski przy ulicy Cieszyńskiej 92 w Aleksandrowicach, z 1849 roku, ma 2,39 ha i dom przedpogrzebowy z polichromiami; nadal służy gminie żydowskiej. Cmentarz rzymskokatolicki przy ulicy Grunwaldzkiej (karta) należy do parafii św. Mikołaja, a pierwsze pochówki odbyły się tu w 1884 roku. Największy jest Cmentarz Komunalny w Kamienicy, założony w 1978 roku, o powierzchni około 20 hektarów, z około 20 tysiącami grobów. Dzieje nekropolii żydowskich regionu opisuje artykuł Cmentarze żydowskie Bielska-Białej i Cieszyna.

Gdzie są cmentarze wojskowe?

W mieście są dwa cmentarze wojskowe, oba mają charakter historyczny. Na obu obowiązuje spokój i szacunek należny miejscom pochówku.

Cmentarz wojskowy przy ulicy Saperów 24 założono w 1921 roku. Jest zamknięty, ostatni pochówek odbył się w 1945 roku, a spoczywają na nim żołnierze z lat 1921-1945; stoją tam trzy pomniki. Cmentarz Żołnierzy Radzieckich przy ulicy Lwowskiej to nekropolia, na której pochowano żołnierzy Armii Czerwonej poległych w 1945 roku.

Jakie pomniki warto zobaczyć w centrum?

W centrum stoją cztery pomniki: Lutra, Bolka i Lolka, Syrenka i Akrobata. Każdy jest z innej epoki i ma inny charakter.

Pomnik Marcina Lutra z 1900 roku stoi na placu jego imienia, obok kościoła Zbawiciela. Wykonał go Franz Vogel z metalu; to jedyny taki pomnik reformatora w Polsce i zabytek wpisany do rejestru. Bohaterów bajki przedstawia Pomnik Bolka i Lolka z 2011 roku, stojący przy ulicy Mostowej, brązowy, z dwiema postaciami wskazującymi na globus. Pomnik Syrenki z 1954 roku, fontanna wzorowana na warszawskiej rzeźbie, stoi przy ulicy 3 Maja; autorem jest Ryszard Sroczyński. W parku przy ratuszu wznosi się Akrobata, czterometrowa stalowa rzeźba Dariusza Fodczuka z 2009 roku. O bajkach spacerem po mieście przeczytasz w artykule Bielsko-Biała jako miasto bajek. Inne miejsca zebrano w atrakcjach Bielska-Białej, a nekropolie z regionu w kategorii cmentarze i pomniki.

Najczęstsze pytania

Który cmentarz w Bielsku-Białej jest największy?

Cmentarz Komunalny w Kamienicy, założony w 1978 roku, o powierzchni około 20 hektarów.

Czy cmentarz żydowski w Bielsku-Białej jest czynny?

Tak, przy ulicy Cieszyńskiej 92 w Aleksandrowicach. Został założony w 1849 roku i służy gminie żydowskiej.

Gdzie stoi jedyny w Polsce pomnik Lutra?

Na placu Marcina Lutra w Bielsku-Białej, obok kościoła Zbawiciela. Wzniesiono go w 1900 roku.

Gdzie w Bielsku-Białej jest pomnik Bolka i Lolka?

Przy ulicy Mostowej, w pobliżu galerii Sfera.