Zabytki: Bielsko-Biała

Zabytki w Bielsku-Białej: secesyjna kamienica Pod Żabami, ratusz z 52-metrową wieżą i wille fabrykantów. Sprawdź, od czego zacząć spacer.

Kilkanaście obiektów to głównie architektura z lat 1883-1905, często z projektów Emanuela Rosta juniora i Carla Korna. Są też starsze ślady: średniowieczne grodzisko i dwory, które zamieniono na klasztory. Zamek Sułkowskich ma osobny tekst o swoich dziejach: od grodu do muzeum.

Co zobaczyć w centrum Bielska-Białej w pierwszej kolejności?

Zacznij od ratusza i kamienicy Pod Żabami, bo oba zaprojektował Emanuel Rost junior, a ich fasady najłatwiej rozpoznać w mieście. Dalej warto przejść do hoteli z końca XIX i początku XX wieku oraz do pałacyku przy ulicy 3 Maja.

Ratusz w Bielsku-Białej to neorenesansowy gmach z lat 1895-1897, do dziś siedziba władz miasta, z kwadratową wieżą o wysokości 52 metrów i cebulastym hełmem. Kamienica Pod Żabami z 1903 roku stoi przy Targowej 2, naprzeciwko kościoła Marcina Lutra. Zatrzymuje przechodniów portalem z dwiema żabami we frakach, a mieściła się w niej dawniej winiarnia.

Hotel Pod Orłem to czteropiętrowy gmach z 1905 roku, stojący pod numerem 60 ulicy 11 Listopada. Biura i pasaż handlowy zajmują go dziś zamiast gości, więc to zabytek do oglądania z zewnątrz. Przy ulicy 3 Maja stoją obok siebie dwa budynki: Hotel President pod numerem 12, neorenesansowy, z lat 1892-1893, dawniej Kaiserhof, oraz Pałacyk Alfreda Michla pod numerem 13, z wieżyczką na narożniku i dachem mansardowym.

Które wille i pałacyki warto obejrzeć?

Cztery obiekty określane jako pałace lub wille to najlepszy wybór dla osób, które lubią detale elewacji: neorenesans, francuski dach mansardowy i secesja. Leżą w różnych częściach miasta, więc najlepiej łączyć je z innymi punktami trasy.

Zespół willi Theodora Sixta przy Mickiewicza 24 na Dolnym Przedmieściu powstał w 1883 roku według projektu Carla Korna, a dziś działa w nim galeria sztuki. Pałac Zipsera to w rzeczywistości willa fabrykanta z 1890 roku w Mikuszowicach, przy Bystrzańskiej 52, z wysokim dachem mansardowym. Pałacyk Emanuela Rosta przy Komorowickiej 48 architekt wzniósł w 1903 roku jako własny dom, dziś mieści się w nim biblioteka.

Jakie starsze zabytki leżą poza ścisłym centrum?

Poza centrum znajdziesz grodzisko, dwa dawne dwory i budynek garnizonowy w stylu zakopiańskim. Dwa z nich są dziś klasztorami, więc ogląda się je tylko z zewnątrz i w ciszy.

Grodzisko w Starym Bielsku to pozostałości średniowiecznego grodu, około 1,6 km na północny zachód od Rynku: dwa pierścienie wałów z fosą między nimi, czynne od schyłku XII do schyłku XIV wieku. Dwór Lipnicki przy Żywieckiej 20 powstał w 1596 roku jako zamek starostów, dziś jest czynnym klasztorem. Dwór Pruszyńskich w Hałcnowie to klasycystyczna rezydencja z końca XVIII wieku, od 1891 roku zajmują ją siostry serafitki. Dom Żołnierza przy Broniewskiego 25 to dzieło Leopolda Landaua z lat 1924-1928.

Jeśli zwiedzanie masz na cały dzień, zajrzyj też do kościołów i klasztorów Bielska-Białej oraz muzeów. Pełniejszy przegląd miasta jest na stronie atrakcji Bielska-Białej.

Najczęstsze pytania

Jakie zabytki w Bielsku-Białej najłatwiej zobaczyć w jeden dzień?

Najwygodniej zrobić pętlę po centrum: ratusz, kamienica Pod Żabami, Hotel Pod Orłem oraz budynki przy ulicy 3 Maja. Wille w Mikuszowicach i na Dolnym Przedmieściu zostaw na osobny kawałek dnia.

Czy do dworów w Lipniku i Hałcnowie można wejść?

Nie. Oba budynki są dziś klasztorami, więc zwiedza się je z zewnątrz. Dwór Lipnicki należy do Córek Bożej Miłości, a Dwór Pruszyńskich do sióstr serafitek.

Który architekt zaprojektował najwięcej budynków z tej strony?

Najczęściej wracają Emanuel Rost junior (ratusz, kamienica Pod Żabami, jego własny pałacyk) i Carl Korn (willa Sixta, Hotel President, pałacyk Michla).

Gdzie w Bielsku-Białej stoi budynek w stylu zakopiańskim?

To Dom Żołnierza przy ulicy Broniewskiego 25, wpisany do rejestru zabytków. Należy do rzadkich w mieście przykładów tej stylistyki.