Atrakcje: Cieszyn

Cieszyn atrakcje: romańska rotunda na Wzgórzu Zamkowym, kamienice wokół Rynku, Kościół Jezusowy i muzea. Sprawdź, co zobaczyć w Cieszynie.

Ta lista przyda się osobie, która chce poznać Cieszyn w jeden dzień albo w weekend. Najwięcej jest tu kościołów i klasztorów, do tego zabytkowe cmentarze, muzea i trzy leśne rezerwaty, a od innych miast Śląska Cieszyńskiego miasto różni się Wzgórzem Zamkowym i układem Starego Miasta, w którym wszystko leży blisko siebie.

Co zobaczyć w Cieszynie w pierwszej kolejności?

Zacznij od Wzgórza Zamkowego, gdzie stoją rotunda i wieża, potem zejdź na Rynek z ratuszem i fontanną, a dzień zakończ w jednym z muzeów. Taka trasa pokazuje trzy warstwy miasta: średniowieczne wzgórze, klasycystyczne centrum i teatr z początku XX wieku. Pełny przegląd miejsc znajdziesz w zestawieniu atrakcji Cieszyna, a historię samego wzgórza opisuje artykuł o rotundzie św. Mikołaja i Wzgórzu Zamkowym.

Wzgórze Zamkowe i Rynek: jak wygląda spacer po Starym Mieście?

Najważniejsze zabytki Cieszyna leżą w niewielkim obszarze między Wzgórzem Zamkowym a Rynkiem. Po wzgórzu przejdziesz od rotundy do wieży, pod nim stoją pałac i browar, a dalej zaczyna się Stare Miasto z teatrem i Rynkiem.

Rotunda św. Mikołaja pochodzi z XI lub XII wieku i jest dawną kaplicą zamkową pod wezwaniem świętych Mikołaja i Wacława. Rotunda to jedna z najstarszych polskich budowli wzniesionych na planie koła, jakie przetrwały do dziś. Obok wznosi się Wieża Piastowska, gotycka wieża obronna z pierwszej połowy XIV wieku. Z czterech wież dawnego zamku książąt cieszyńskich przetrwała tylko ta, a na szczycie ma taras widokowy.

U podnóża góry stoi Pałac Myśliwski Habsburgów, klasycystyczny budynek z lat 1838-1840, który zaprojektował Joseph Kornhäusel. Dziś mieści się w nim Zamek Cieszyn. Pod wzgórzem, przy ulicy Śrutarskiej, działa Browar Zamkowy z 1846 roku, uznawany za najdłużej nieprzerwanie działający browar w Polsce, z podziemnymi leżakowniami.

Gdy zejdziesz do centrum, zobaczysz Studnię Trzech Braci, żeliwną neogotycką altanę z 1868 roku, związaną z legendą o założeniu miasta przez trzech braci. Rynek ma kształt prostokąta o wymiarach około 113 na 60 metrów i otaczają go renesansowe oraz barokowe kamienice. W jego środku stoi fontanna z figurą św. Floriana, a obok ratusz, klasycystyczny gmach z wieżą zegarową, nadal siedziba władz miasta; powstał po serii pożarów, które przez trzy stulecia niszczyły miasto.

Przy Placu Teatralnym stoi Teatr im. Adama Mickiewicza z 1910 roku, pięciokondygnacyjny gmach wiedeńskich architektów Fellnera i Helmera, z widownią na 630 miejsc. Na Starym Targu znajdziesz figurę Madonny z Dzieciątkiem, kopię gotyckiej rzeźby z XIV wieku; oryginał pokazuje muzeum. Do miejskich pomników należy pomnik Mieszka I, księcia, założyciela linii Piastów cieszyńskich (zmarł w 1314 lub 1315 roku). Odsłonięto go w 1931 roku, a jego autorem jest Jan Raszka.

Które kościoły i klasztory w Cieszynie warto obejrzeć?

Najważniejsze są Kościół Jezusowy i fara św. Marii Magdaleny, a przy nich barokowe zespoły zakonne w sąsiedztwie Rynku. W Cieszynie jest czternaście kościołów i klasztorów, więc wybierz kilka według epoki.

Kościół Jezusowy przy Placu Kościelnym 4 jest największym kościołem ewangelickim w Polsce. Wznoszono go w latach 1709-1772, a powstał jako kościół łaski, zgodnie z ugodą altransztadzką zawartą w 1707 roku. W środku zwróć uwagę na trzypiętrowe empory. Najstarszym istniejącym katolickim kościołem miasta jest fara św. Marii Magdaleny, dawny kościół dominikanów z XIII wieku, dziś sanktuarium Matki Bożej Cieszyńskiej; pochowano w niej Piastów cieszyńskich. Gotycki kościół św. Jerzego przy ulicy Liburnia był kaplicą przytułku i kościołem szpitalnym z przełomu XIV i XV wieku, a w jego sklepieniu widać godło piastowskie.

W centrum stoją dwa zespoły barokowe. Kościół św. Krzyża to późnobarokowa dawna świątynia jezuitów, od 2005 roku prowadzona przez franciszkanów; tuż obok mieści się klasztor franciszkanów, związany ze zbiorami Leopolda Szersznika. Przy placu Londzina stoją zespół bonifratrów z lat 1697-1714 oraz kościół św. Trójcy z 1594 roku, postawiony na cmentarzu po epidemii z 1585 roku i otoczony dawnym cmentarzem zamienionym w park.

Warto dodać dom sióstr boromeuszek w dwóch kamienicach przy Górnym Rynku, z neoromańską kaplicą z 1876 roku, oraz neobarokowy kościół św. Elżbiety Węgierskiej z lat 1900-1903. W dzielnicach znajdziesz kościół Opatrzności Bożej, dawną kaplicę cmentarną z lat 1905-1906, i kościół w Bobrku z lat 1908-1910. Ewangelicką stronę uzupełniają kaplica w Krasnej z 1910 roku, wzniesiona siłami parafian, oraz kościół w Marklowicach z 1987 roku. O losach protestantów regionu opowiada artykuł o ewangelikach w Beskidach.

Które muzea w Cieszynie odwiedzić w deszczowy dzień?

Na deszcz najlepiej wybrać Muzeum Śląska Cieszyńskiego, a jeśli ktoś interesuje się drukiem, reformacją albo wojskiem, jedno z mniejszych muzeów.

Muzeum Śląska Cieszyńskiego założono w 1802 roku, a od 1931 roku zajmuje pałac Larischów z końca XVIII wieku. Ma Salę Egipską oraz zbiory archeologiczne, etnograficzne i fotograficzne. Muzeum Drukarstwa przy ulicy Głębokiej 50 powstało w 1996 roku i pokazuje zabytkowy sprzęt drukarski oraz pracownię graficzną. Od 2022 roku wchodzi w struktury Zamku Cieszyn.

Na balkonie Kościoła Jezusowego działa Muzeum Protestantyzmu, które łączy wystawę pamiątek reformacji z biblioteką. Do pamiątek wojskowych odwołuje się prywatne Muzeum 4 Pułku Strzelców Podhalańskich, a zbiory książkowe miasta, razem z galerią wystaw, opisuje Książnica Cieszyńska w kamienicy zwanej mennicą. Rodziny z dziećmi mogą zajrzeć do KIDDY Parku, krytego figloparku na dwóch piętrach o powierzchni 350 metrów kwadratowych. Pozostałe miejsca na deszcz zebrano w kategorii Na deszcz w Cieszynie.

Cmentarze, pomniki i miejsca pamięci w Cieszynie

Cmentarze Cieszyna są ważną częścią historii miasta, więc traktuj je jak miejsca pamięci. Wiele z nich nie ma wejścia płatnego, ale wymaga zachowania ciszy.

Stary Cmentarz Żydowski z 1647 roku zajmuje 1,9 hektara i zachowało się na nim ponad 1500 nagrobków. Nowy Cmentarz Żydowski otwarto w 1907 roku przy ulicy Hażlaskiej, z domem przedpogrzebowym Jakoba Gartnera, a od 1974 roku nie służy pochówkom. Jak wyglądają dzieje obu nekropolii, wyjaśnia tekst o cmentarzach żydowskich Bielska-Białej i Cieszyna. Cmentarz Komunalny z 1891 roku to największa nekropolia miasta, z Grobem Zasłużonych i kwaterami wojennymi, a cmentarz ewangelicki z 1887 roku jest nadal czynny.

W parku nad Olzą stoi pomnik pomordowanych w 1942 roku. Upamiętnia 24 żołnierzy Związku Walki Zbrojnej Armii Krajowej, których Niemcy powiesili 20 marca 1942 roku. Odrębny charakter ma Nike cieszyńska, pomnik ochotników Legionu Śląskiego odsłonięty w 1934 roku i odbudowany w 2008. O podziale miasta nad Olzą w 1920 roku przeczytasz w artykule o Cieszynie, podzielonym mieście.

Gdzie w Cieszynie znaleźć zieleń i las?

Cieszyn ma trzy leśne rezerwaty przyrody, wszystkie bezpłatne. Dwa noszą nazwy od rzek Olzy i Puńcówki, a trzeci leży na skarpie nad Olzą.

Lasek Miejski nad Olzą w Błogocicach utworzono w 1961 roku, by chronić cieszyniankę wiosenną i naturalny grąd. Tę samą roślinę chroni Lasek Miejski nad Puńcówką, także z 1961 roku, leżący blisko centrum. Rezerwat Kopce w Marklowicach, z grudnia 1953 roku, zajmuje 14,77 hektara na stromej skarpie prawego brzegu Olzy.

Najczęstsze pytania

Co zobaczyć w Cieszynie w jeden dzień?

Wzgórze Zamkowe z rotundą i Wieżą Piastowską, Rynek z ratuszem i jedno z muzeów. Jeśli zostaje czas, dodaj Kościół Jezusowy albo Browar Zamkowy pod wzgórzem.

Który kościół w Cieszynie jest najstarszy?

Najstarszym istniejącym katolickim kościołem jest fara św. Marii Magdaleny z XIII wieku. Wśród budowli sakralnych jeszcze starsza jest rotunda św. Mikołaja z XI lub XII wieku.

Co robić w Cieszynie, gdy pada?

Odwiedź Muzeum Śląska Cieszyńskiego, Muzeum Drukarstwa albo Muzeum Protestantyzmu, a z dziećmi KIDDY Park. W planie możesz też zmieścić teatr i kościoły.

Czy w Cieszynie są bezpłatne atrakcje?

Tak, wstęp na Rynek, do rezerwatów, na cmentarze i przy pomnikach nie wymaga biletu. Muzea i teatr mają własne zasady wejścia.

Gdzie w Cieszynie jest punkt widokowy?

Na szczycie Wieży Piastowskiej na Wzgórzu Zamkowym. Wieża ma taras widokowy.