Architektura: Wisła

Architektura w Wiśle: drewniany Pałacyk Myśliwski, Zamek Prezydenta, kościoły i żelbetowe mosty kolejowe z lat 30. XX wieku.

Wisła słynie z gór i nart, ale jej zabudowa jest równie ciekawa: od tyrolskich dworków Habsburgów, przez modernistyczną rezydencję prezydentów, po kościoły dwóch wyznań i wysokie mosty kolejowe. Siedem obiektów pozwala ułożyć trasę dla miłośników architektury. Budowle z całego regionu zebrano w dziale architektura na Śląsku, a pozostałe miejsca Wisły opisuje zestawienie atrakcje Wisły.

Jakie budowle Habsburgów i prezydentów zobaczyć w Wiśle?

Dwa miejsca wiążą Wisłę z wielką historią: drewniany Pałacyk Myśliwski Habsburgów i modernistyczny Zamek Prezydenta. Pierwszy przypomina tyrolskie domy i powstał w latach 1897-1898, drugi to rezydencja z lat 1929-1930, wzniesiona dla Ignacego Mościckiego.

Pałacyk Myśliwski stoi przy ulicy Lipowej 4a, na polanie Przysłop pod Baranią Górą. Jest wpisany do rejestru zabytków, leży na Szlaku Architektury Drewnianej, a dziś mieści oddział PTTK. Zamek Prezydenta, zwany Zameczkiem, wznosi się na stoku Zadniego Gronia i do dziś jest rezydencją prezydentów RP. Do środka wchodzą tylko grupy z przewodnikiem, które wcześniej się zapisały. W pobliżu, na terenie rezydencji w Czarnem, stoi kaplica świętej Jadwigi Śląskiej, zbudowana w 1909 roku z drewna, w tyrolskim stylu, z ołtarzem pochodzącym z XVII stulecia. Dzieje miejscowości jako letniska i rezydencji opisuje artykuł Wisła: od osady pasterskiej do letniska i rezydencji prezydentów.

Które kościoły w Wiśle zasługują na uwagę?

Dwa, różne od siebie: klasycystyczny kościół ewangelicko-augsburski w centrum oraz nowszy kościół w Głębcach z wieżą sprzed prawie pięciuset lat. Pierwszy powstał w latach 1833-1838, drugi w latach 1981-1983.

Kościół ewangelicki Apostołów Piotra i Pawła stoi przy placu Bogumiła Hoffa 6, przy głównym deptaku, i jest jedną z najważniejszych budowli tego wyznania w mieście. Kościół Znalezienia Krzyża Świętego w Wiśle-Głębcach jest drewniano-żelbetowy, a najdawniejszym elementem jest drewniana wieża datowana na 1575 rok, która pierwotnie stała w kościele w Połomi.

Co warto wiedzieć o mostach kolejowych w Wiśle?

To żelbetowe mosty łukowe z lat 1931-1933, na górskiej linii kolejowej biegnącej od Goleszowa. Dwie budowle noszą nazwę mostu kolejowego w Wiśle i obie stoją w okolicy Głębiec, nad dolinami potoków.

Most kolejowy w Wiśle składa się z siedmiu przęseł o łącznej długości 122 metrów, a filary sięgają 25 metrów wysokości; należy do najwyższych wiaduktów kolejowych w Polsce i jest wpisany do rejestru zabytków. Most nad doliną Dziechcinki zaprojektowali Stanisław Saski i Tadeusz Mejer, a budowę prowadziła firma Ksawerego Goryanowicza.

Najczęstsze pytania

Co zobaczyć w Wiśle z zakresu architektury?

Pałacyk Myśliwski Habsburgów, Zamek Prezydenta, kaplicę świętej Jadwigi Śląskiej, dwa kościoły i mosty kolejowe z lat 30. XX wieku.

Czy można zwiedzić Zamek Prezydenta w Wiśle?

Tak, lecz wyłącznie w grupach z przewodnikiem, po wcześniejszym zapisie. Część zamku jest otwarta, bo nadal służy jako rezydencja prezydentów RP.

Gdzie w Wiśle jest drewniana architektura?

Pałacyk Myśliwski Habsburgów przy ulicy Lipowej i kaplica świętej Jadwigi Śląskiej należą do Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego; drewniana jest też wieża kościoła w Głębcach.

Jak wysoki jest most kolejowy w Wiśle?

Najwyższe filary mają 25 metrów, a cała budowla liczy siedem przęseł i 122 metry.