Zabytki
ruiny XIV-wiecznego zamku na skale Tygrys, jedno z Orlich Gniazd nad Zawierciem
Kościoły i klasztory
neogotycki kościół z dwiema wieżami, od 2009 roku bazylika mniejsza
Kościoły i klasztory
kościół z trzema okrągłymi kaplicami i sanktuarium Matki Bożej Skarżyckiej
Zabytki
dom modlitwy z 1880 roku, po wojnie przebudowany, dziś w rękach harcerzy
Kościoły i klasztory
najstarsza świątynia katolicka w Zawierciu, w dzielnicy Kromołów, związana z rodem Cromoli
Zabytki
willa dyrektora Towarzystwa Akcyjnego Zawiercie z 1897 roku, dziś z biblioteką i parkiem
Kościoły i klasztory
neogotycki kościół ewangelicki, który po wojnie zamieniono na Dom Rzemiosła
Cmentarze i pomniki
XVIII-wieczny kirkut w Kromołowie z około 920 macewami z napisami w trzech językach
Zabytki
secesyjna willa z ogrodem, taras z kamienną balustradą i dwubiegowe schody
Architektura w Zawierciu: ruiny zamku Bąkowiec na Jurze, neogotycka bazylika z czerwonej cegły, secesyjne wille i dawna synagoga.
Zawiercie kojarzy się z fabrykami i koleją, ale jego zabytki sięgają dalej niż XIX wiek. W dzielnicach Skarżyce i Kromołów stoją kościoły i ruiny z dawniejszych epok, a w centrum ceglane budowle ery przemysłowej.
Najstarszy ślad to zamek Bąkowiec, nazywany też zamkiem w Morsku. Z średniowiecznej warowni zostały ruiny na skale zwanej Tygrys; leżą w Skarżycach i wchodzą w skład Szlaku Orlich Gniazd na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej.
Tamże, przy ulicy Skarżyckiej, stoi kościół Trójcy Świętej i św. Floriana. Kamienną budowlę konsekrowano w 1598 roku. Trzy okrągłe kaplice symbolizują Trójcę Świętą, a kościół jest sanktuarium maryjnym. W Kromołowie warto odnaleźć kościół św. Mikołaja, ceglany, jednonawowy, uznawany za najstarszą katolicką świątynię w Zawierciu, z dzwonem z 1508 roku.
W śródmieściu największe wrażenie robi czerwona bazylika kolegiacka przy ulicy Sienkiewicza. Neogotycki kościół wznoszono w latach 1896-1903; fasadę zdobią dwie wieże, wokół biegnie zabytkowe ogrodzenie, a tytuł bazyliki mniejszej kościół otrzymał w 2009 roku.
Drugą neogotycką budowlą jest dawny kościół poewangelicki przy ulicy Bohaterów Westerplatte, z ostrołukowymi formami. Po powojennej odbudowie służy jako Dom Rzemiosła, więc trudno w nim rozpoznać świątynię. Epokę przemysłową dobrze oddaje Willa dyrektora, ceglana rezydencja z 1897 roku, ustawiona w parku. Wzniesiono ją dla dyrektora miejscowego towarzystwa akcyjnego, a dziś działają w niej biblioteka i izba pamięci. Zupełnie inny styl reprezentuje Pałacyk Holenderskiego przy ulicy 3 Maja, secesyjna willa z ogrodem sprzed I wojny światowej, wpisana do rejestru zabytków.
Synagoga przy ulicy Marszałkowskiej 41 powstała w 1880 roku. Nie pełni funkcji religijnej, a po wojennej dewastacji i przebudowach zatraciła pierwotny wygląd; wymaga remontu i czeka na rewitalizację. W Kromołowie, przy ulicy Piaskowej, leży cmentarz żydowski, jeden z najstarszych zachowanych kirkutów tej części Jury, z około 920 macewami. Wchodzi się tam w ciszy i z szacunkiem.
Dzieje przemysłowe miasta opisuje artykuł o kolei i fabrykach Zawiercia. Pozostałe miejsca z historią znajdziesz w dziale architektura, a całe miasto w zestawie atrakcji Zawiercia.
Zamek Bąkowiec, którego ruiny stoją na skale Tygrys w Skarżycach. Z kościołów za najstarszą katolicką świątynię uchodzi kościół św. Mikołaja w Kromołowie.
Nie, budynek przy ulicy Marszałkowskiej jest nieczynny i czeka na remont. Można obejrzeć go z zewnątrz.
W bazylice Piotra i Pawła przy ulicy Sienkiewicza oraz w dawnym kościele ewangelickim przy ulicy Bohaterów Westerplatte.
Dziś biblioteka i izba pamięci, a obiekt stoi w parku. Dom zbudowano w 1897 roku dla dyrektora miejscowego towarzystwa akcyjnego.
