Klimatyczne miejsca: Tarnowskie Góry

Klimatyczne miejsca w Tarnowskich Górach: gwarkowski rynek, plac Gwarków z drewnianą dzwonnicą i wielki kanion nieczynnego kamieniołomu.

Starówka tego miasta wyrosła z górnictwa kruszców, a jej place do dziś układają się wokół dawnych urzędów i domów gwarków. Pięć miejsc to cztery place w centrum oraz jedno wyrobisko na skraju miasta. Wszystko poza kamieniołomem da się obejść pieszo w krótkim spacerze.

Który plac w Tarnowskich Górach jest najstarszy?

Najstarszy jest plac Gwarków, dawny pierwszy rynek miasta, dziś niewielki, wybrukowany plac z drewnianą dzwonnicą górniczą i kościołem św. Piotra i Pawła.

Plac powstał prawdopodobnie krótko po rozpoczęciu osadnictwa górniczego, po przywileju górniczym z 1526 roku, a prawa miejskie nadano 25 lipca 1562 roku. Z czasem zabudowa była tu tak gęsta, że nie dało się umieścić przy nim wszystkich urzędów. Dzwonnicę Gwarków przeniesiono na plac w 1955 roku. Cały układ urbanistyczny Starego Miasta wpisano do rejestru zabytków w 1966 roku.

Co zobaczyć na głównym rynku?

Rynek to trapezowy plac o długości 108 metrów z domami gwarków z XVI i XVII wieku, ratuszem z lat 1896-1898 i kamienicami podcieniowymi.

Gdy miasto gwałtownie się rozwijało, wytyczono nowy, główny rynek, a w 1548 roku poszerzono go na wschód. Mieścił się tu Urząd Górniczy, sąd, starostwo ziemi bytomskiej i rada miejska, a wokół stawiali kamienice najbogatsi mieszczanie, czyli gwarkowie. Z rynku niedaleko jest do placu Wolności, prostokątnego placu dla pieszych o wymiarach około 51 na 62 metry, z ławkami, drzewami i rabatami. Do 1897 roku nazywał się Krakowskie Przedmieście, w latach 1897-1925 Wilhelmsplatz, a od 1925 nosi nazwę Wolności. W 1874 roku wzniesiono tu gimnazjum, a w okolicy stoi też secesyjna fabryka mebli.

Gdzie z dziećmi, a gdzie obejrzeć wielki kanion?

Z dziećmi najlepiej na plac Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, a miłośnicy industrialnych widoków pojadą do kamieniołomu Bobrowniki.

Plac przy ulicach Sienkiewicza i Sobieskiego, w pobliżu urzędu miejskiego, urządzono w latach 60. XX wieku na terenie dawnego ogrodu przy starostwie. W 1963 roku miasto Bytom podarowało Tarnowskim Górom dwa brunatne niedźwiedzie, Kubusia i Małgosię. Kamieniołom to pozostałość po odkrywkowej kopalni dolomitu z lat 1903 do lat 90. XX wieku, ze ścianami do siedemdziesięciu metrów, zwanymi „Wielkim Kanionem Tarnogórskim”. Leży przy drodze krajowej nr 11 na granicy z Bytomiem. Wyrobisko jest nieczynne, więc przed wyjazdem sprawdź zasady dostępu. Zakład założyła Huta „Pokój”, co łączy go z innymi industrialnymi miejscami regionu. Więcej o mieście opowiada artykuł Tarnowskie Góry: Rynek, szkoła górnicza i święto Gwarków. Pozostałe miejsca znajdziesz na stronach Tarnowskie Góry i klimatyczne miejsca na Śląsku.

Najczęstsze pytania

Ile placów jest w centrum?

Cztery: plac Gwarków, rynek, plac Wolności i plac Towarzystwa Przyjaciół Dzieci. Piąte miejsce to kamieniołom.

Skąd nazwa plac Gwarków?

Od gwarków, czyli dawnych górników i właścicieli kopalń, wokół których wyrosło miasto. Na placu stoi drewniana dzwonnica górnicza.

Co to jest Wielki Kanion Tarnogórski?

Potoczna nazwa nieczynnego kamieniołomu Bobrowniki o ścianach do siedemdziesięciu metrów.

Czy plac Wolności zawsze miał tę nazwę?

Nie. Do 1897 roku to Krakowskie Przedmieście, potem Wilhelmsplatz, a od 1925 roku plac Wolności.