Bezpłatne: Katowice

Co zobaczyć w Katowicach za darmo: parki, rezerwaty, szlaki, place z rzeźbami i zabytkowe nekropolie, od Parku Kościuszki po Las Murcki.

To miejsca, do których wchodzi się bez biletu, więc nadają się na spontaniczny spacer, rodzinną niedzielę albo dzień z ograniczonym budżetem. Kilkadziesiąt pozycji leży w Śródmieściu i na obrzeżach, a większość to tereny zielone i cmentarze, uzupełnione kilkoma szlakami. Jeśli szukasz darmowych miejsc w skali całego regionu, zajrzyj do działu bezpłatne atrakcje na Śląsku, a pełen przegląd miasta znajdziesz w atrakcjach Katowic.

Co zobaczyć w Katowicach za darmo?

Najwięcej darmowych miejsc to tereny zielone: parki, rezerwaty, stawy i szlaki piesze, a obok nich place z rzeźbami, pomniki i dawne cmentarze. Wejście do nich jest otwarte, więc nie planujesz godzin ani kolejek, tylko trasę. Jedno popołudnie wystarczy na dwa lub trzy punkty w jednej dzielnicy, a cały dzień na wyprawę w głąb lasu albo odcinek szlaku.

Warto pamiętać o jednym: bezpłatny wstęp dotyczy samych terenów. Muzea, hale i inne obiekty z biletami to osobny temat, a tu mowa o miejscach do spaceru po mieście. Kolejność jest prosta: od największych parków przez przyrodę i trasy piesze aż po place, pomniki i cmentarze.

Które parki w Katowicach warto odwiedzić najpierw?

Na początek wybierz Katowicki Park Leśny, największą zieleń urządzoną w mieście. Wzdłuż doliny Potoku Leśnego ciągnie się park, którego północny kraniec zajmuje Dolina Trzech Stawów, a drzewostan pamięta jeszcze Puszczę Śląską. Prowadzi tędy czterokilometrowa rolkostrada, więc spacer łatwo zamienić w przejażdżkę.

Drugim wyborem jest Park Kościuszki w Brynowie, założony w 1888 roku, o powierzchni około 51 hektarów, wpisany do rejestru zabytków i uchodzący za najcenniejszą zieleń miejską w Katowicach. Rośnie tu drewniany kościół z około 1510 roku, a w pobliżu stoi pomnik Kościuszki: obelisk z medalionem i płytą z 1925 roku, który na obecne miejsce trafił w roku 1962.

Parki dzielnicowe

Mniejsze parki mają swój charakter. Park Zadole w Ligocie ma 7,76 hektara, tor deskorolkowy, amfiteatr i tężnię solankową, a za nim zaczyna się las. Park Bogucki leży tuż obok Muzeum Śląskiego; są tam place zabaw, wybieg dla psów i niewielki amfiteatr; terenem przechodzi Szlak Historii Górnictwa Górnośląskiego. Nad stawami stoi Park Bolina, z boiskami, dziewięcioma stołami szachowymi i zadaszonym miejscem na grilla.

Miłośnicy historii osiedli wybiorą Park Giszowiecki, zakładany równolegle z budową domów dla górników (1907-1910). Zachowały się w nim stare buki z pierwotnego lasu, a muszla koncertowa pochodzi z około 1910 roku. Podobny charakter ma Park Murckowski o powierzchni niespełna dziesięciu hektarów, leśny, z bukami i ścieżką rowerową. Pozostałe warte uwagi to Park Wełnowiecki na dawnej hałdzie, z pumptrackiem i wybiegiem dla psów, Park Budnioka na Koszutce z boiskami, Park Olimpijczyków w Szopienicach z trasą rowerową numer 5 i Park Antona Uthemanna przy pętli tramwajowej. Rodziny z dziećmi doceniają Park Załęski przy ulicy Gliwickiej 212, gdzie są boiska, wodny plac zabaw i letni basen, a w Śródmieściu niewielki Park Powstańców Śląskich z pomnikami.

Dokąd z dziećmi na bezpłatny spacer?

Z dziećmi najlepiej sprawdzają się parki z placami zabaw i boiskami. W Zadolu dzieci mają tor deskorolkowy i amfiteatr, w Bolinie boiska, stoły do ping-ponga i plac zabaw, a w Parku Budnioka plac zabaw, boiska i strefę fitness. Park Załęski oferuje wodny plac zabaw, a Park Wełnowiecki pumptrack. W Parku Bogucki dzieci mają place zabaw tuż przy Muzeum Śląskim, więc po wystawie łatwo odetchnąć na zewnątrz. Dla spokojniejszej wyprawy wybierz Dolinę Trzech Stawów w Parku Leśnym, gdzie spacer wiedzie wokół wody.

Gdzie w Katowicach znaleźć przyrodę i wodę?

Najlepsze miejsca przyrodnicze leżą na obrzeżach miasta: w Murckach, w Szopienicach i w Ochojcu. Dojazd zajmuje trochę czasu, ale w zamian dostajesz las, stawy i ciszę bez opłat.

Rezerwat przyrody Las Murckowski chroni pozostałość dawnej Puszczy Śląskiej, bukowy starodrzew na stokach Wzgórza Wandy i źródliska potoku Przyrwa. Utworzono go w 1953 roku, a dziś zajmuje ponad sto czterdzieści hektarów. Zespół Szopienice-Borki to stawy w dawnych piaskowniach, rozłożone na styku Katowic, Sosnowca i Mysłowic; gnieździ się tam kolonia mew śmieszek. Rezerwat Ochojec o powierzchni 25,79 hektara powstał w 1982 roku, by chronić liczydło górskie, rzadką roślinę górską. Na Osiedlu Witosa warto zajrzeć nad Staw Kozubek, dawny zbiornik kopalni Kleofas, odnowiony i otwarty ponownie jako teren rekreacyjny. W Dąbrówce Małej rośnie aleja kasztanowcowa z 28 starych drzew, pozostałość folwarku.

Jakie szlaki piesze wybrać w Katowicach?

Do wyboru są cztery szlaki PTTK, od krótkiego spaceru po całodzienną wędrówkę. Wszystkie zaczynają się w mieście lub w jego pobliżu.

Szlak Wesołej Fali to zielony odcinek o długości około 2,7 km, łączący Dolinkę Murckowską z ośrodkiem Wesoła Fala w Mysłowicach. Szlak Dolinki Murckowskiej ma 6,8 km, czarne znaki i prowadzi od ośrodka Bolina przez Giszowiec do Dolinki Murckowskiej. Katowicki Szlak Spacerowy jest niebieski, liczy około 24 km i biegnie przez aglomerację od Chorzowa do Hamerli. Szlak Dwudziestopięciolecia to zielona pętla o długości około 115 km, wiodąca z chorzowskiego Parku Śląskiego z powrotem do niego; po drodze mija miasta aglomeracji i Zagłębia. Krótszy szlak możesz przejść w jedno popołudnie, a dłuższy dzielić na etapy.

Gdzie w centrum zobaczyć place i pomniki?

Place i pomniki są dobrym uzupełnieniem trasy, bo nie wymagają czasu. Zatrzymasz się przy nich w drodze między większymi punktami.

Na Koszutce leży plac Grunwaldzki z fontanną Olimpijską, rzeźbami i alejkami. W Śródmieściu spotkasz plac Przyjaciół z Miszkolca z tęczowymi ławkami i fontannami oraz plac Rady Europy przed Biblioteką Śląską, z młotem spadowym objętym ochroną konserwatorską, tablicą dawnego cmentarza ewangelickiego i starodrzewem. Na Nikiszowcu znajdziesz skwer Zillmannów, poświęcony architektom osiedla.

Wśród pomników wyróżnia się Pomnik Żołnierza Polskiego, brązowa rzeźba Bronisława Chromego z 1978 roku, ważąca 80 ton, na sztucznym wzgórzu. Na placu Sejmu Śląskiego stoi pomnik Wojciecha Korfantego, odsłonięty w 1999 roku. Konny pomnik Piłsudskiego na placu Bolesława Chrobrego odsłonięto w 1993 roku, choć rzeźba powstała przed wojną. W Parku Powstańców Śląskich ustawiono posąg generała Jerzego Ziętka, odsłonięty w 2005 roku. Dla miłośników małych rzeźb jest też Cukerzołza przy ulicy Gliwickiej 107, niewielka figurka z brązu: beboczka trzyma tort i różdżkę, a autorem cyklu jest Grzegorz Chudy; takich beboków stoi w mieście ponad sto.

Co wiedzieć o cmentarzach i miejscach pamięci?

Cmentarze i miejsca pamięci to miejsca ciszy i szacunku. Obowiązują tam zasady zachowania, a część z nich nadal służy pochówkom.

Przy ulicy Sienkiewicza leży cmentarz z 1911 roku z ceglaną, modernistyczną kaplicą, blisko Archikatedry; pochowano tam kompozytorów Wojciecha Kilara i Henryka Mikołaja Góreckiego. Cmentarz żydowski leży przy ulicy Kozielskiej 16 i działa od 1869 roku; figuruje w rejestrze zabytków; teren kupiła gmina żydowska w 1868 roku, a w 1927 roku powiększono go. Zachowało się około 1400 nagrobków, jest też pomnik Holokaustu. Cmentarz ewangelicki przy ulicy Francuskiej działa od 1884 roku. W Brynowie znajduje się cmentarz garnizonowy z lat dwudziestych XX wieku z grobami przywódców powstań śląskich i mogiłami wojennymi. Cmentarz komunalny w Panewnikach z 1911 roku ma kwatery franciszkanów i zbiorową mogiłę obrońców Katowic z 1939 roku, a cmentarz przy ulicy Brackiej w Dębie z 1894 roku mieści grób zbiorowy górników z kopalni Cleophas.

W Śródmieściu stoi plac Andrzeja, wytyczony na przełomie XIX i XX wieku, przed 1922 rokiem zwany Andreasplatz, dawne targowisko i boisko, a dziś miejsce z fontanną Jędruś; stoją tu też pomnik Ofiar Katynia oraz tablica poświęcona żołnierzom Armii Krajowej. W Dąbrówce Małej plac Żołnierzy Września chroni pomnik z 1960 roku poświęcony mieszkańcom rozstrzelanym w 1940 roku.

Jak ułożyć darmowy dzień po dzielnicach?

Najłatwiej zostać w jednej dzielnicy i nie szukać pośpiechu. Na pierwszy raz zaplanuj tyle miejsc, ile zdążysz obejrzeć bez zerkania na zegarek. W Śródmieściu możesz przejść od cmentarza przy ulicy Sienkiewicza, przez Park Powstańców Śląskich, do placu Rady Europy. W Brynowie spędzisz kilka godzin w Parku Kościuszki i przy cmentarzu garnizonowym. Szopienice łączą park Olimpijczyków, park Uthemanna i stawy Borki, a Murcki to rezerwat, park i początek szlaków.

Giszowiec i Nikiszowiec pasują do jednego dnia: park z bukami, skwer Zillmannów, a potem szlak Dolinki Murckowskiej. Ligota ma Park Zadole i sąsiedni cmentarz w Panewnikach. Naprzeciwko cmentarza stoi bazylika franciszkanów, więc obie wizyty łatwo połączyć. Wełnowiec i Załęże proponują dwa parki dzielnicowe, a każdy ma dobry plac zabaw.

Czy darmowe miejsca nadają się na deszcz?

Prawie wszystkie te miejsca leżą pod gołym niebem, więc na deszcz nadają się słabo. Gdy pada, zostaw lasy i szlaki na lepszą pogodę, a z darmowych punktów wybierz krótkie przystanki przy pomnikach lub place w Śródmieściu. Ulewę lepiej przeczekać w muzeum albo bibliotece.

Najczęstsze pytania

Co zobaczyć w Katowicach za darmo?

Parki, rezerwaty, szlaki piesze, place z rzeźbami i zabytkowe cmentarze. Na początek polecamy Park Kościuszki, Katowicki Park Leśny i Nikiszowiec z jego skwerem.

Który park w Katowicach jest największy?

Największym obszarem zieleni urządzonej jest Katowicki Park Leśny wzdłuż doliny Potoku Leśnego, z Doliną Trzech Stawów i rolkostradą.

Jakie szlaki piesze zaczynają się w Katowicach?

Są cztery szlaki PTTK: Wesołej Fali, Dolinki Murckowskiej, Katowicki Szlak Spacerowy i długa pętla Dwudziestopięciolecia. Pierwszy ma około 2,7 km, ostatni około 115 km.

Czy do rezerwatów w Katowicach można wejść?

Rezerwaty Las Murckowski i Ochojec leżą na obrzeżach miasta. Obowiązują w nich zasady ochrony przyrody, więc trzymaj się ścieżek.

Gdzie zobaczyć pomniki w centrum Katowic?

Pomnik Korfantego stoi na placu Sejmu Śląskiego, Piłsudskiego na placu Bolesława Chrobrego, a generała Ziętka w Parku Powstańców Śląskich.