Malarstwo

Malarstwo na Śląsku oglądasz głównie w galeriach sztuki współczesnej: od BWA w Katowicach po prywatne kolekcje w Istebnej i Gliwicach.

Największe skupisko galerii leży w Katowicach, a kolejne w Bielsku-Białej, Tychach, Gliwicach, Częstochowie i Rudzie Śląskiej. Część miejsc pokazuje obrazy wprost, inne łączą sztukę z muzeum, kawiarnią albo teatrem. Dlatego warto sprawdzić, co dokładnie leży w danej galerii, zanim się tam pojedzie.

Gdzie na Śląsku zobaczyć malarstwo?

Najpewniejszy wybór to galerie, które wprost prowadzą wystawy malarskie: Parnas w Katowicach (obrazy, grafiki, rzeźby i szkło artystyczne), katowicka Fra Angelico z malarstwem współczesnym, Barwy Śląska w Rudzie Śląskiej oraz Galeria Obok w Tychach z wystawami czasowymi. W Katowicach znajdziesz najwięcej adresów, co zbiera strona malarstwa w Katowicach; kilka obiektów jest też w Tychach, o czym mówi strona malarstwa w Tychach.

Jakie galerie sztuki współczesnej są w Katowicach?

Centrum miasta, czyli Śródmieście, skupia pięć miejsc w niewielkiej odległości od siebie. Galeria Sztuki Współczesnej BWA działa od 1949 roku w pawilonie wystawowym przy alei Wojciecha Korfantego, dysponuje salami o łącznej powierzchni 800 m kw., prowadzi kolekcję i własne wydawnictwo, a także Biennale Plakatu Polskiego. Parnas to katowicka galeria z 1993 roku; wystawia obrazy, grafiki, rzeźby i szkło artystyczne wykonywane jako pojedyncze egzemplarze.

Przy ulicy Henryka Jordana 39, tuż obok Muzeum Diecezjalnego, mieści się Fra Angelico. Założono ją w 1986 roku i od tamtej pory prezentuje malarstwo współczesne bez przerwy. W zabytkowej kamienicy przy ulicy Dyrekcyjnej 9 działa Galeria Architektury SARP, prowadzona przez stowarzyszenie architektów, z wystawami i cyklem wykładów o architekturze. Nie jest to galeria malarska, ale uzupełnia spacer po centrum. Przy ulicy 3 Maja 25 znajdziesz Galerię Ateneum Śląskiego Teatru Lalki i Aktora, otwartą w 2007 roku, z projektami scenograficznymi i lalkami.

Poza Śródmieściem leży Galeria Artystów na placu Grunwaldzkim w Koszutce. Brązowe popiersia twórców związanych z Katowicami dostawiają tu rok po roku od 2004. Całość stoi pod gołym niebem, więc w czasie opadów lepiej wybrać inne miejsce.

Co warto zobaczyć w Bielsku-Białej, Czeladzi i Częstochowie?

W Bielsku-Białej Galeria Bielska BWA to galeria sztuki współczesnej prowadzona przez miasto. Główna siedziba stoi przy ulicy 3 Maja, w budynku z 1960 roku, a do galerii należą też willa Sixta z ogrodem i klubokawiarnia. Przy ulicy Wzgórze 4 na Starym Mieście działa prywatna Galeria Wzgórze w dwupiętrowej kamienicy, z kawiarnią, sceną koncertową i kinem niezależnym.

W Czeladzi Galeria Elektrownia zajęła ceglany budynek dawnej elektrowni kopalni Saturn, zbudowany w latach 1902-1908, z zachowanymi maszynami. W Częstochowie Galeria Dobrej Sztuki, oddział Muzeum Częstochowskiego, zajmuje dawną plebanię przy alei Najświętszej Maryi Panny, wzniesioną w 1875 roku; wcześniej była siedzibą biskupów.

Gdzie obejrzeć malarstwo intuicyjne i prywatne kolekcje?

W Rudzie Śląskiej od 2010 roku działa galeria Barwy Śląska, w której wiszą obrazy artystów samouków ze zbiorów Stanisława Gerarda Trefonia. W Istebnej, na Buczniku, w dawnej kolonii artystycznej, stoi prywatne Muzeum i Galeria Rodziny Konarzewskich: obrazy, rzeźby, ceramika, tkanina i rodzinna kaplica.

W Gliwicach przy ulicy Raciborskiej 8 działa od 1998 roku prywatna Galeria Esta, która specjalizuje się w grafice komputerowej i ma na wyłączność prace Zdzisława Beksińskiego. W Tychach Galeria Obok to miejska przestrzeń na pierwszym piętrze Pasażu Kultury Andromeda, bez stałej ekspozycji, z wystawami czasowymi malarstwa, rzeźby, grafiki i fotografii. W tyskim wieżowcu przy ulicy Żwakowskiej 8 mieści się też maleńkie muzeum miniatur o powierzchni około 21,9 m kw.

Które miejsca z tej grupy pokazują coś innego niż obrazy?

Kilka obiektów to galerie z nazwy, a w środku zobaczysz co innego. W Wiśle Galeria Sportowe Trofea Adama Małysza pokazuje blisko tysiąc pamiątek po skoczku Adamie Małyszu, wśród nich trofea, krążki, narty i stroje startowe. Tyska Galeria Sportu to stała wystawa o sporcie w Tychach na drugim piętrze Stadionu Miejskiego. W Ochabach Wielkich prywatne muzeum Jazda Historyczna gromadzi zabytkowe samochody i ciągniki rolnicze.

W Milówce Galeria Dziadów Noworocznych i Szlachciców pokazuje zwyczaje kolędnicze w budynku dawnej szkoły. Galeria Magiel w Nikiszowcu przy ulicy Rymarskiej 4 to oddział Muzeum Historii Katowic o życiu robotniczej rodziny, pralni i maglu oraz o Grupie Janowskiej. W Panewnikach Muzeum Misyjne przy ulicy Związkowej 20 to muzeum etnograficzne z mniej więcej dwustu przedmiotami przywiezionymi z Afryki, Ameryki Łacińskiej i Bliskiego Wschodu. W Górkach Wielkich Dwór Kossaków to ruiny barokowego dworu z 1734 roku, wokół którego działa centrum kultury; wnętrz dworu nie zwiedza się.

Jak zaplanować dzień wśród galerii?

Najprościej ułożyć dzień wokół katowickiego Śródmieścia, bo BWA, Parnas, Fra Angelico, Galeria Architektury SARP i Ateneum leżą w jednej dzielnicy i wszystkie są pod dachem. Drugi dzień wypełnią Nikiszowiec z Magiel i Panewniki z Muzeum Misyjnym. W Bielsku-Białej połącz Galerię Bielską BWA z Wzgórzem na Starym Mieście, a w Tychach Galerię Obok z Dominiakiem i Tyską Galerią Sportu. Większość z tych miejsc przyda się na deszczowy dzień, bo ekspozycja jest w środku. Przed wyjazdem do mniejszych, prywatnych galerii warto sprawdzić, czy zwiedzanie wymaga wcześniejszego umówienia.

Najczęstsze pytania

Gdzie w Katowicach obejrzeć malarstwo współczesne?

W Galerii Sztuki Współczesnej BWA, w Parnasie i w galerii Fra Angelico, wszystkich w Śródmieściu. Parnas i Fra Angelico wprost wymieniają malarstwo w swojej ofercie.

Która galeria zbiera malarstwo samouków?

Barwy Śląska w Rudzie Śląskiej, z kolekcji Stanisława Gerarda Trefonia, otwarte od 2010 roku.

Czy w Gliwicach są prace Beksińskiego?

Galeria Esta przy ulicy Raciborskiej 8 ma na wyłączność grafiki komputerowe Zdzisława Beksińskiego.

Gdzie pójść w deszczowy dzień?

Do galerii w Śródmieściu Katowic, bo leżą blisko siebie. Galeria Artystów na placu Grunwaldzkim jest plenerowa, więc w deszcz lepiej ją pominąć.